Vade Konkordatosu Ne Zaman Tercih Edilmeli?
Konkordato projesi hazırlanırken verilecek ilk stratejik karar şudur: Alacaklılardan indirim mi isteyeceksiniz, yoksa yalnızca süre mi? Bu tercih, projenin kabul şansını ve şirketin geleceğini doğrudan belirler.
Vade konkordatosu nedir?
Vade (mühlet) konkordatosunda borcun tamamı ödenir; yalnızca ödeme vadesi yeniden düzenlenir. Alacaklıdan anapara indirimi istenmez.
Yani teklif şudur: “Borcumun tamamını ödeyeceğim, ama bana zaman verin.”
Hangi şirket için uygun?
Vade konkordatosu, sorunun likidite kaynaklı olduğu şirketler için uygundur:
Uygun tablo: - Şirket kârlı veya kâra geçebilecek durumda - Ürün/hizmet talebi devam ediyor, pazar kaybedilmemiş - Sorun, alacak tahsilatındaki gecikme veya vade uyumsuzluğu - Kısa vadeli borç yükü ağır, uzun vadeye yayılırsa ödenebilir - Varlık yapısı sağlam (taşınmaz, makine, stok) - Öngörülebilir nakit akışı var
Uygun olmayan tablo: - Faaliyet zarar üretiyor - Borç yükü, en iyi senaryoda dahi ödenemeyecek düzeyde - Pazar daralmış, ciro kalıcı olarak düşmüş
İkinci tabloda vade konkordatosu, sadece kaçınılmaz sonucu erteler ve alacaklıların güvenini tüketir.
Neden vade konkordatosu tercih edilmeli?
1. Kabul şansı daha yüksek
Alacaklı açısından anapara kaybı yoktur. Bu, oylamada kabul oranını doğrudan artırır. Özellikle büyük kurumsal alacaklılar (bankalar, ana tedarikçiler) indirim yerine vadeye çok daha kolay ikna olur.
2. Ticari ilişkiler korunur
Anapara indirimi talep etmek, tedarikçilerle ilişkiyi kalıcı biçimde zedeler. Vade talebi ise “geçici sıkıntı” mesajı verir. Konkordato sonrası çalışmaya devam edeceğiniz tedarikçiler için bu fark önemlidir.
3. Tasdik ölçütünü karşılamak kolaylaşır
İİK m. 305, teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olmasını ve iflastaki muhtemel tahsilattan fazla olmasını şart koşar. Borcun tamamının ödenmesi teklif edildiğinde ikinci şart kendiliğinden karşılanır.
4. İtibar etkisi daha sınırlı
“Borcunu ödeyecek ama zamana ihtiyacı var” algısı, “borcunun yarısını silecek” algısından çok farklıdır.
Vade konkordatosunun riski: faizsiz uzun vade tuzağı
Burada kritik bir uyarı gerekir. Borcun tamamını ödemeyi teklif etmek, projeyi otomatik olarak tasdik edilebilir kılmaz.
Yargı uygulamasında; faizsiz, çok uzun vadeli ve uzun ödemesiz dönem içeren projeler, alacaklıları örtülü biçimde zarara uğrattığı gerekçesiyle “kaynaklarla orantısız” bulunarak reddedilebilmektedir.
Mantık şudur: Bugünün 100 lirası ile on yıl sonranın 100 lirası aynı değer değildir. Nominal olarak tamamı ödenen ama reel olarak ciddi biçimde değer kaybetmiş bir alacak, gizli bir tenzilattır.
Bu riski azaltmak için: - Vadeyi gerçekçi ve mümkün olduğunca kısa tutun - Ödemesiz dönemi sınırlayın - Ödemelerin erken yıllarda yoğunlaşmasını sağlayın (baştan ağır, sonda hafif) - Nakit akışı projeksiyonunuzla vade yapısını tutarlı kurun - Mümkünse teminat veya güvence mekanizması ekleyin
Örnek yapı karşılaştırması
Zayıf yapı (ret riski yüksek): 2 yıl ödemesiz dönem + 8 yılda faizsiz eşit taksitler.
Güçlü yapı: 6 ay ödemesiz dönem + ilk 2 yılda borcun %40’ı + kalan 3 yılda %60’ı, kritik alacaklılara teminat.
İkinci yapı, hem alacaklı için reel değeri korur hem mahkemeye “orantılılık” konusunda ikna edici bir tablo sunar.
Karma yapıya geçiş
Vade konkordatosu tek başına yeterli olmuyorsa, karma konkordato (kısmi indirim + vade) gündeme gelir. Uygulamada en yaygın yapı budur.
Karma yapıya geçerken sıralama önerisi: 1. Önce vade ile ne kadarını çözebildiğinizi hesaplayın 2. Kalan açık için asgari indirim oranını belirleyin 3. İndirimi tüm alacaklı gruplarına eşit uygulamak zorunda olmadığınızı gözetin (imtiyazlı ve rehinli alacaklar özel rejime tabidir)
Sıkça Sorulan Sorular
Vade konkordatosunda faiz işler mi? Mühlet süresince adi alacaklara kural olarak faiz işlemez; rehinli alacaklarda durum farklıdır. Tasdik sonrası dönem için projede faiz öngörülüp öngörülmediği ayrıca düzenlenir.
Alacaklılar vadeyi kabul etmezse ne olur? Nisap sağlanamazsa talep reddedilir. Bu nedenle proje, kritik alacaklılarla önceden müzakere edilerek kurgulanmalıdır.
Vade ne kadar uzun olabilir? Kanunda sabit bir üst sınır yoktur; ancak vade uzadıkça “kaynaklarla orantılılık” itirazı güçlenir. Gerçekçi ve savunulabilir bir takvim esastır.