Konkordato Başvurusu Ne Zaman Yapılmalı? Zamanlama Stratejisi
Konkordato dosyalarında sonucu belirleyen en kritik değişken, projenin niteliği değil zamanlamadır. İyi hazırlanmış bir proje, çok geç başvurulmuş bir dosyayı kurtaramaz; buna karşılık zamanında yapılan bir başvuru, ortalama bir projeyle bile tasdik alabilir.
Neden zamanlama bu kadar belirleyici?
Çünkü konkordatonun tasdik ölçütü, borçlunun kaynaklarıyla ilgilidir. İİK m. 305, teklifin kaynaklarla orantılı ve iflastaki tahsilattan fazla olmasını arar.
Kaynaklar zamanla erir:
Erken başvuruda
Geç başvuruda
Malvarlığı hacizsiz, satılabilir
Hacizli, satış baskısı altında
Pazar ve müşteri korunmuş
Siparişler kesilmiş
Tedarikçi güveni sürüyor
Peşin çalışma dayatılmış
Personel ve know-how elde
Nitelikli personel gitmiş
Borç yükü yönetilebilir
Faiz ve gecikme zammıyla şişmiş
Ciro projeksiyonu inandırıcı
Ciro düşmüş, projeksiyon zayıf
Yüksek ödeme oranı teklif edilebilir
Ancak düşük oran teklif edilebilir
Son satır her şeyi özetliyor: Geç kalan şirket, kaynakları eridiği için düşük bir oran teklif etmek zorunda kalır; düşük oran ise hem alacaklı direncini hem tasdik riskini artırır.
Kanuni eşik erkendir
İİK m. 285, konkordatoyu yalnızca borçlarını ödeyemeyen için değil, ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu için de mümkün kılar.
Yani kanun, krizin gerçekleşmesini beklemenizi istemiyor. Ödeyememe tehlikesi öngörülüyorsa başvuru hakkı doğmuştur. Borca batık olmak da şart değildir.
Bu, çoğu şirketin bilmediği ve bu yüzden kaçırdığı bir penceredir.
Erken uyarı sinyalleri
Aşağıdaki tabloda kaç maddeye “evet” diyorsanız, karar penceresi o kadar daralmıştır:
Nakit akışı sinyalleri - [ ] Tahsilat süreleri son 6 ayda uzadı - [ ] Çek ve senet ödemeleri takvimi sıkışık - [ ] Kısa vadeli borçların oranı artıyor - [ ] Vadeli çek ciro ederek ödeme yapmaya başladınız - [ ] Maaş ödemeleri gecikmeye başladı
Finansman sinyalleri - [ ] Banka limitleri daraldı veya yenilenmedi - [ ] Yeni kredi bulunamıyor - [ ] Yüksek maliyetli alternatif finansmana yönelindi - [ ] Teminat gösterecek varlık kalmadı
Ticari sinyaller - [ ] Tedarikçiler vade kısaltıyor veya peşin istiyor - [ ] Sipariş iptalleri başladı - [ ] Rakipler pazar payı alıyor - [ ] Ana müşteri kaybedildi
Hukuki sinyaller - [ ] İcra takipleri artıyor - [ ] İlk hacizler kondu - [ ] Karşılıksız çek kaydı oluştu - [ ] Alacaklılardan ihtarname gelmeye başladı
Mali tablo sinyalleri - [ ] Öz sermaye eriyor - [ ] Sermaye kaybı eşiklerine yaklaşılıyor (TTK m. 376) - [ ] Stok devir hızı düştü, stoklar şişti
Yorum: İlk üç grupta birkaç madde işaretliyse değerlendirme zamanıdır. Dördüncü gruba geçilmişse pencere daralmaktadır. Beşinci grupta yoğunlaşma varsa acil hareket gerekir.
En pahalı hata: “bir çeyrek daha bekleyelim”
Uygulamada en sık duyduğumuz cümle budur. Beklemenin arkasındaki varsayımlar genellikle şunlardır:
- “Şu tahsilat gelirse düzelir”
- “Sezon açılınca toparlarız”
- “Yeni kredi çıkarsa halloluruz”
- “Konkordato itibarımızı bitirir”
İlk üçü kontrolünüz dışındaki varsayımlardır. Dördüncüsü ise gerçek bir kaygıdır — ama karşılaştırma yanlıştır: Doğru karşılaştırma “konkordato mu, mevcut durum mu” değil; “konkordato mu, altı ay sonra çok daha kötü koşullarda konkordato mu, yoksa iflas mı” olmalıdır.
2026 verileri bu tabloyu gösteriyor: Yılın ilk yarısında 1.240 konkordato başvurusu yapılırken, aynı dönemde en az 115 şirket hakkında iflas kararı verildi. Başarısız dosyaların önemli kısmında sorun gecikmedir.
Çok erken başvurmanın riski var mı?
Sınırlı. Ancak dikkat edilmesi gerekenler:
1. Belgelerin hazır olmaması Başvuru, İİK m. 286’daki belgelerle yapılır. Mali tablolar, denetim raporu, karşılaştırma tablosu hazır değilse başvuru reddedilir. Bu nedenle “erken” demek “hazırlıksız” demek olmamalıdır.
2. Ödeme güçlüğünün belgelenememesi Ortada somut bir ödeme güçlüğü veya tehlikesi bulunmadan yapılan başvuru dayanaksız kalır.
3. İtibar etkisinin erken doğması Konkordato ilanı kamuya açıktır. Sorun henüz yönetilebilir düzeydeyse, önce sözleşmesel yapılandırma denenebilir.
Bu üçüncü nokta pratik bir strateji önerir: Sözleşmesel yapılandırmayı deneyin, ancak süre sınırı koyun. “Üç ay içinde kritik alacaklılarla anlaşamazsak konkordatoya gideriz” gibi net bir eşik belirleyin ve buna uyun.
Hazırlık takvimi
Başvuru kararı verildiğinde tipik hazırlık süresi 3-8 haftadır:
Hafta 1-2: Mali durum tespiti, alacaklı haritası, fizibilite Hafta 2-4: Mali tabloların hazırlanması, bağımsız denetim süreci Hafta 3-5: Ön proje ve ödeme planı kurgusu Hafta 4-6: Karşılaştırma tablosu, alacaklılar listesi Hafta 5-7: Kritik alacaklılarla ön görüşmeler Hafta 6-8: Dilekçe ve başvuru
Bu takvim, acil haciz baskısı varsa sıkıştırılabilir; ancak belge kalitesinden ödün vermek başvurunun reddine yol açar.
Sıkça Sorulan Sorular
Haciz geldi, hemen başvurabilir miyim? Başvuru yapılabilir; ancak belgelerin şeklen tam olması gerekir. Acil durumlarda hazırlık paralel yürütülür, ancak eksik dosya ret riskini artırır.
Kârlıyım ama nakit sıkıntım var; erken mi? Hayır, tam da uygun profil budur. Ödeyememe tehlikesi kanuni eşiği karşılar ve kaynakları erimemiş bir şirket daha iyi proje sunabilir.
Beklersem daha iyi bir proje mi sunarım? Genellikle tersi olur. Bekledikçe kaynaklar erir ve teklif edebileceğiniz oran düşer.