Konkordato Başvurusunun Reddi Sebepleri
Konkordato talebi üç ayrı aşamada reddedilebilir: başvuru anında, kesin mühlet aşamasında ve tasdik aşamasında. Her aşamanın kendi ret sebepleri ve kendi sonuçları vardır.
Aşama 1: Başvuru anında ret
Mahkeme, İİK m. 286’daki belgeleri şeklen tam bulursa derhal geçici mühlet verir. Tam bulmazsa başvuru reddedilir.
Bu aşamadaki ret sebepleri:
- Ön projenin bulunmaması veya içerik olarak proje niteliği taşımaması
- Mali tabloların eksikliği — Bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, ara dönem tabloları
- Alacaklılar listesinin sunulmaması veya imtiyaz/teminat bilgilerinin gösterilmemesi
- Karşılaştırma tablosunun bulunmaması
- Makul güvence veren denetim raporunun sunulmaması
- Yetki hatası — Muamele merkezinin yanlış belirlenmesi
- Harç ve gider avansının yatırılmaması
- Temsil yetkisi eksikliği
Bu ret türü, esasa girilmeden verilir ve genellikle giderilebilir niteliktedir. Eksikler tamamlanarak yeniden başvuru mümkündür — ancak geçen sürede haciz ve mal kaybı riski işler.
Aşama 2: Kesin mühlet aşamasında ret
Geçici mühlet verildikten sonra komiser inceleme yapar ve rapor sunar. Mahkeme, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu kanaatine varmazsa kesin mühlet vermez.
Bu aşamadaki ret sebepleri:
1. Başarı şansının bulunmaması En yaygın gerekçedir. Alt başlıkları: - Nakit akışı projeksiyonunun gerçekçi olmaması - Faaliyetin sürdürülemez olması - Ödeme teklifini karşılayacak kaynağın bulunmaması - Pazarın ve müşteri tabanının kaybedilmiş olması
2. Mali tabloların gerçeği yansıtmaması Komiser incelemesinde tespit edilen tutarsızlıklar; gizlenen borçlar, şişirilmiş varlık değerleri, kayıt dışı işlemler.
3. Borçlunun kötüniyetli davranışı Malvarlığının kaçırılması, belge gizleme, komiser denetimine direnç, izne tabi işlemlerin izinsiz yapılması.
4. İşbirliği yapılmaması Komiserin bilgi ve belge taleplerinin karşılanmaması.
5. Alacaklıların yoğun ve gerekçeli itirazı Tek başına ret sebebi olmamakla birlikte, mahkemenin değerlendirmesini etkiler.
Aşama 3: Tasdik aşamasında ret
Proje oylamada kabul edilse dahi mahkeme, İİK m. 305’teki şartlar gerçekleşmediyse tasdik etmez.
Bu aşamadaki ret sebepleri:
- Teklif edilen tutarın, iflas hâlinde eline geçebilecek miktardan fazla olmaması
- Teklif edilen tutarın, borçlunun kaynaklarıyla orantılı olmaması
- İİK m. 302’deki oylama nisabının sağlanmamış olması
- İİK m. 206 birinci sıradaki imtiyazlı alacakların (işçi alacakları) tam ödenmesinin teminat altına alınmamış olması
- Yargılama giderleri ile nispî karar ve ilâm harcının depo edilmemesi
İkinci madde, uygulamada en çok tartışılan gerekçedir. Yargı uygulamasında; faizsiz, çok uzun vadeli ve uzun ödemesiz dönem içeren, alacaklıları örtülü zarara uğratan projeler kaynaklarla orantısız bulunarak reddedilebilmektedir.
Ayrıca borca batık olmayan, borcunu ödeyebilecek durumdaki bir borçlunun tenzilat talep etmesi de bu gerekçeyle reddedilebilir.
Ret kararının sonucu: iflas riski
Konkordato talebinin reddi hâlinde, borçlu iflasa tabi kişilerden ise ve şartları varsa mahkeme re’sen iflasa hükmedebilir.
Bu, konkordato başvurusunun hafife alınmaması gereken en önemli sebebidir: Hazırlıksız bir başvuru, mevcut durumu korumak yerine doğrudan iflasa götürebilir.
Ret riskini azaltmak için
Başvuru öncesi: - [ ] İİK m. 286 belgelerinin tamamı hazır mı? - [ ] Mali tablolar güncel mi? - [ ] Denetim raporu alındı mı, KGK bildirimi yapıldı mı? - [ ] Karşılaştırma tablosu bağımsız değerlemeye dayanıyor mu? - [ ] Yetki (muamele merkezi) doğru belirlendi mi? - [ ] Fizibilite yapıldı mı? Sürdürülebilirlik testi geçildi mi?
Süreç içinde: - [ ] Komiserle şeffaf ve düzenli iletişim kuruluyor mu? - [ ] Bilgi ve belge talepleri süresinde karşılanıyor mu? - [ ] İzne tabi işlemler için izin alınıyor mu? - [ ] Kritik alacaklılarla müzakere yürütülüyor mu?
Tasdik öncesi: - [ ] İşçi alacakları için teminat sağlandı mı? - [ ] Ödeme oranı kaynaklarla orantılı mı? - [ ] Ödemesiz dönem ve vade savunulabilir mi? - [ ] Yargılama gideri ve nispî karar/ilâm harcı depo edildi mi? - [ ] Faaliyet dışı satılabilir varlıklar projede yer alıyor mu?
Son madde sık atlanır: Satılabilir bir varlığın projede hiç görünmemesi, “kaynaklar tam kullanılmamış” değerlendirmesine yol açar.
Ret kararına karşı kanun yolu
Konkordato talebinin reddi kararına karşı istinaf yolu açıktır. Süre kısadır; ayrı yazımızda ele alınmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Başvurum reddedildi, yeniden başvurabilir miyim? Eksiklikler giderilerek yeniden başvuru değerlendirilebilir. Ancak ret kararı iflasla sonuçlanmışsa tablo değişir.
Ret kararı sicilime işler mi? Konkordato süreçleri ilan ve tescile tabidir; kararın niteliğine göre kayıt oluşur.
Alacaklıların itirazı tek başına ret sebebi mi? Tek başına değildir; ancak gerekçeli ve belgeli itirazlar mahkemenin değerlendirmesini etkiler.