Konkordatoda Bağımsız Denetim ve Makul Güvence Raporu
Konkordato başvurusunun en teknik ve en çok zaman alan hazırlık kalemi budur. Eksik veya zayıf bir denetim raporu, dosyayı daha geçici mühlet aşamasında bitirebilir.
Neden isteniyor?
Konkordato, borçlunun beyanına dayalı bir süreç değildir. Mahkeme; sunulan mali tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığını, ödeme kapasitesinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını bağımsız bir gözle görmek ister.
İİK m. 286, başvuru belgeleri arasında; sunulan verilerin gerçeği yansıttığına ilişkin makul güvence veren denetim raporu ile dayanaklarını sayar.
Bu raporun işlevi ikilidir: 1. Mahkemeye ve komisere güvenilir mali tablo sunmak 2. Alacaklıların, gerçek dışı verilere dayalı bir projeye bağlanmasını önlemek
Makul güvence nedir?
Denetim raporları güvence düzeyine göre ayrılır. Makul güvence, denetçinin yeterli ve uygun kanıt toplayarak, tabloların önemli yanlışlık içermediği yönünde olumlu bir sonuca varmasını ifade eder. Bu, sınırlı güvenceden daha yüksek bir düzeydir ve daha kapsamlı denetim prosedürleri gerektirir.
Pratik anlamı: Süreç uzundur ve şirketin kayıt düzeninin sağlıklı olmasını gerektirir. Kayıtları dağınık bir işletmede bu rapor haftalar alır.
2026 değişikliği: raporlama çerçevesi netleşti
13 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile konkordato başvurularındaki mali raporlama düzeni yeniden düzenlendi. Öne çıkan noktalar:
1. Kapsam genişledi Daha önce belirli şirket türlerini kapsayan finansal raporlama düzeni, bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacirleri de içerecek şekilde genişletildi.
2. Standart belirlendi Bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacirler, finansal tablolarını “Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı” çerçevesinde hazırlayacak. Diğer borçlular Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuata tabi olacak.
3. Bildirim süresi kısaldı Borçlu ile bağımsız denetim kuruluşu arasındaki sözleşmenin Kamu Gözetimi Kurumu’na (KGK) bildirim süresi 60 günden 30 güne indirildi.
Bu değişikliklerin ortak amacı mali şeffaflığı artırmak ve gerçeği yansıtmayan başvuruların önüne geçmektir.
Pratik sonuç: Muhasebe ve denetim hazırlığı, başvuru takviminin en uzun ayağı olarak planlanmalıdır. Ayrıca KGK bildirim süresinin kısalması, denetçi sözleşmesinin zamanında yapılmasını ve bildirimin takip edilmesini daha kritik hâle getirmiştir.
Denetçi seçiminde dikkat edilecekler
- Konkordato deneyimi — Konkordato raporlaması, olağan finansal tablo denetiminden farklıdır; nakit akışı projeksiyonu ve ödeme kapasitesi analizi içerir
- Bağımsızlık — Şirketin mali müşaviri ile denetçisi aynı kişi/kuruluş olmamalıdır
- Zamanlama kapasitesi — Süreç sıkışıksa denetçinin takvimi kritik
- KGK yetkisi — Yetki durumu teyit edilmelidir
- Sözleşme ve bildirim — Sözleşmenin KGK’ya süresinde bildirilmesi
Raporun kapsamı
Konkordato bağlamındaki denetim raporu tipik olarak şunları ele alır:
- Bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ve ara dönem tabloları
- Varlıkların gerçeğe uygun değerlerine ilişkin veriler
- Alacak ve borç mutabakatları
- Stok sayım ve değerleme
- İlişkili taraf işlemleri
- Şarta bağlı yükümlülükler (kefalet, aval, davalar)
- Ödeme kapasitesi ve projeksiyon varsayımlarının değerlendirilmesi
Son madde önemlidir: Rapor, yalnızca geçmişe değil, projenin dayandığı geleceğe yönelik varsayımlara da bakar.
Rapor eksik veya zayıfsa ne olur?
Başvuru aşamasında: Belgeler şeklen tam değilse geçici mühlet verilmeyebilir; başvuru reddedilir.
Kesin mühlet aşamasında: Komiser, mali tablolarla gerçek durum arasında tutarsızlık tespit ederse raporunu olumsuz düzenler; kesin mühlet verilmeyebilir.
Tasdik aşamasında: Verilerin gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkarsa tasdik reddedilir.
Tasdikten sonra: Konkordatonun hileyle sağlandığı anlaşılırsa, her alacaklı tamamen feshini isteyebilir. Ayrıca cezai sorumluluk gündeme gelir.
Bu dördüncü sonuç, mali tabloları “düzeltme” cazibesine kapılmanın neden çok riskli olduğunu gösteriyor.
Alacaklı olarak rapora nasıl bakmalısınız?
Denetim raporu, projeyi değerlendirmenizin temelidir. Kontrol edilecekler:
- ☐ Raporun görüş türü ne? (Olumlu / şartlı / olumsuz / görüş bildirmekten kaçınma)
- ☐ Şart veya dikkat çekilen husus var mı? Bunlar en değerli bilgilerdir
- ☐ Denetçi bağımsız mı? Şirketle başka ilişkisi var mı?
- ☐ Rapor güncel mi? Hangi tarihli verilere dayanıyor?
- ☐ İlişkili taraf işlemleri açıklanmış mı?
- ☐ Şarta bağlı yükümlülükler (kefalet, aval, davalar) raporlanmış mı?
- ☐ Varlık değerlemeleri hangi yönteme dayanıyor?
- ☐ Projeksiyon varsayımları denetçi tarafından değerlendirilmiş mi?
İkinci madde özellikle değerlidir: Denetçinin “şartlı görüş” verdiği veya belirli bir hususa dikkat çektiği noktalar, projedeki en zayıf halkaları işaret eder.
Maliyet ve süre
Bağımsız denetim, konkordato hazırlığının en maliyetli kalemlerinden biridir. Süre ise şirketin kayıt düzenine bağlıdır:
- Kayıt düzeni sağlıklı, güncel mali tablolar mevcut → 2-4 hafta
- Kayıtlar dağınık, mutabakatlar yapılmamış → 6-10 hafta veya daha fazla
Bu, başvuru takvimini planlarken en çok hafife alınan kalemdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük işletmeler de denetim raporu sunmak zorunda mı? 2026 değişikliğiyle bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacirler için de belirlenmiş bir raporlama standardı getirilmiştir. Somut yükümlülük işletmenin ölçeğine göre değişir; başvuru öncesi mali müşavir ve avukatla birlikte değerlendirilmelidir.
Mali müşavirim raporu hazırlayabilir mi? Bağımsızlık gereği, şirketin mali müşaviri ile denetçisinin ayrı olması esastır.
Rapor olumsuz çıkarsa başvurudan vazgeçmeli miyim? Olumsuz rapor, tablolarda düzeltilmesi gereken hususlar olduğunu gösterir. Düzeltilip yeniden değerlendirilmesi mümkündür; ancak bu, takvimi uzatır.