Konkordatoda Alacaklının Dosya İnceleme Hakkı
Konkordato sürecinde alacaklının en büyük dezavantajı bilgi asimetrisidir: Borçlu her şeyi bilir, alacaklı ise kendisine sunulan projeyle sınırlıdır. Dosya inceleme hakkı, bu dengesizliği azaltan araçtır.
Neden önemli?
Size sunulan proje ve karşılaştırma tablosu, borçlu tarafından hazırlanmıştır. Bunların doğruluğunu değerlendirmeden verilecek bir oy, körlemesine bir karardır.
İnceleme sonucunda öğrenebilecekleriniz: - Borçlunun gerçek mali durumu - Malvarlığının kapsamı ve değeri - Diğer alacaklıların kimliği ve tutarları - Nisap hesabındaki konumunuz - İlişkili taraf işlemleri - Projenin dayandığı varsayımlar
Nasıl talep edilir?
1. Komiserden Komisere yazılı başvuruyla bilgi ve belge talebinde bulunun. Talebinizde: - Alacaklı sıfatınızı ve alacağınızı belirtin - Hangi bilgi/belgeleri istediğinizi somut olarak sayın - Talebinizin gerekçesini kısaca açıklayın
Genel ifadelerle (“tüm belgeler”) yapılan talepler çoğu zaman sonuçsuz kalır. Somut ve gerekçeli talepler daha etkilidir.
2. Mahkemeden Dosya, asliye ticaret mahkemesindedir. Alacaklı sıfatınızı ortaya koyan belgelerle dosya inceleme talebinde bulunabilirsiniz. Vekiliniz aracılığıyla UYAP üzerinden erişim de değerlendirilebilir.
3. Alacaklılar kurulu üyeliği Kurulda yer alıyorsanız, bilgiye erişiminiz kurumsal bir zemine oturur. Bu, en etkili yoldur.
4. Kamuya açık kaynaklardan Bazı bilgiler dosya dışından da elde edilebilir: - Ticaret Sicili Gazetesi — Ortaklık yapısı, sermaye hareketleri, temsil yetkisi değişiklikleri, adres değişiklikleri - Tapu kayıtları (hukuki yarar ortaya konarak) - Kredi kayıt kuruluşu raporları - Mahkeme ve icra dosyaları (taraf olduğunuz) - Şirketin kamuya açık finansal raporları (halka açıksa)
İncelemede nelere bakılmalı?
A. Mali tablolar ve denetim raporu
- ☐ Denetim raporunun görüş türü — Olumlu / şartlı / olumsuz / görüş bildirmekten kaçınma
- ☐ Şartlar ve dikkat çekilen hususlar — En değerli bilgi buradadır; denetçinin çekince koyduğu noktalar projenin zayıf halkalarıdır
- ☐ Denetçinin bağımsızlığı
- ☐ Raporun tarihi — Ne kadar güncel?
- ☐ İlişkili taraf işlemleri açıklanmış mı?
- ☐ Şarta bağlı yükümlülükler (kefalet, aval, davalar) raporlanmış mı?
B. Malvarlığı ve değerleme
- ☐ Tüm malvarlığı listelenmiş mi?
- ☐ Değerleme bağımsız mı, ne zaman yapılmış?
- ☐ Faaliyet dışı satılabilir varlık var mı? Projede kullanılıyor mu?
- ☐ Taşınmazlar üzerinde takyidat durumu
- ☐ Yurt dışı varlıklar
Üçüncü madde kritiktir: Satılabilir bir varlık projede hiç görünmüyorsa, “kaynaklar tam kullanılmamış” itirazının dayanağı olur.
C. Alacaklılar listesi
- ☐ Kendi alacağınız doğru kaydedilmiş mi?
- ☐ Toplam alacaklar içindeki payınız ne?
- ☐ Oyunuz nisapta belirleyici mi?
- ☐ İlişkili taraf alacakları var mı, tutarları makul mü?
- ☐ Rehinli ve imtiyazlı alacakların toplamı ne kadar?
Dördüncü madde stratejik önemdedir: Nisapta belirleyici konumdaysanız, bu müzakerede pazarlık gücünüzdür.
D. Karşılaştırma tablosu
- ☐ İflas senaryosundaki tasfiye iskontosu makul mü?
- ☐ Rehinli ve imtiyazlı alacaklar doğru düşülmüş mü?
- ☐ Tasfiye masrafı ve süre varsayımları gerçekçi mi?
- ☐ Konkordato tarafındaki ödemeler bugünkü değere indirgenmiş mi?
E. Proje ve ödeme planı
- ☐ Hangi gruptasınız, size uygulanan oran ve vade ne?
- ☐ Ödemesiz dönem ne kadar?
- ☐ Ödemeler sona mı yığılmış?
- ☐ Her taksitin kaynağı gösterilmiş mi?
- ☐ Teminat öngörülmüş mü?
- ☐ Sermaye artırımı veya ortak katkısı var mı? Yoksa neden?
F. Komiser raporları
- ☐ Komiserin başarı şansına ilişkin değerlendirmesi
- ☐ Tespit edilen olumsuzluklar
- ☐ Mali tablolarla gerçek durum arasındaki farklar
- ☐ Borçlunun işbirliği düzeyi
G. Mühlet öncesi dönem işlemleri
- ☐ Başvuru öncesi malvarlığı çıkışları var mı?
- ☐ İlişkili kişilere devirler yapılmış mı?
- ☐ Bazı alacaklılara ayrıcalıklı ödeme yapılmış mı?
Bu grup, tasarrufun iptali davası ve mühletin kaldırılması talebi için dayanak oluşturabilir.
İnceleme sonrası: ne yapmalı?
Bulgu 1: Proje makul, iflastan iyi → Projeye olumlu yaklaşın; müzakerede teminat ve vade iyileştirmesi talep edin.
Bulgu 2: Kaynaklar tam kullanılmamış → Faaliyet dışı varlıkların satışının projeye eklenmesini talep edin; oy pazarlığında bunu kullanın.
Bulgu 3: Değerleme veya karşılaştırma tablosu şüpheli → Bağımsız değerleme talep edin; tasdik aşamasında itiraz için gerekçe hazırlayın.
Bulgu 4: Mühlet öncesi şüpheli işlemler → Komisere ve mahkemeye bildirin; tasarrufun iptali davasını değerlendirin.
Bulgu 5: İlişkili taraf alacakları şişirilmiş → Nisap hesabına itiraz edin.
Bilgi paylaşımı sınırı
İnceleme sırasında elde ettiğiniz bilgiler ticari sır niteliğinde olabilir. Bu bilgilerin amaç dışı kullanımı sorumluluk doğurabilir. Özellikle borçlunun rakibi konumundaysanız, bu konuda dikkatli olunmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Her belgeyi görebilir miyim? Erişim, alacaklı sıfatınız ve hukuki yararınız çerçevesinde değerlendirilir. Ticari sır niteliğindeki bazı bilgilerde sınırlama olabilir.
Komiser bilgi vermiyor, ne yapabilirim? Talebinizi yazılı yapın ve kayıt altına alın. Sonuç alınamazsa mahkemeye başvurun; alacaklılar kurulu varsa kurul üzerinden de talep edilebilir.
İnceleme için avukat şart mı? Zorunlu değildir; ancak mali tabloların ve hukuki belgelerin değerlendirilmesi teknik bilgi gerektirir.