Konkordato Masası ve Tasfiye Memurları
Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda süreci yürüten iki mekanizma vardır: konkordato masası (tasfiye edilecek malvarlığı) ve tasfiye memurları (bunu yürüten kişiler). Bu yazıda ikisinin de nasıl işlediğini açıklıyorum.
Konkordato masası nedir?
Malvarlığının terki suretiyle konkordatonun kapsamına giren mallar konkordato masasını oluşturur.
Masaya dahil olanlar: - Konkordato projesinde terk edilen malvarlığı - Konkordato kararının kesinleşmesine kadar borçlunun malvarlığına giren mallar
İkinci kalem önemlidir: Masa, proje anındaki fotoğrafla sınırlı değildir; kesinleşmeye kadar giren değerler de kapsanır.
Takip: Konkordato masası, konkordato kapsamına girmeyen borçlardan dolayı bu unvan altında takip edilir. Yani masa, ayrı bir muhatap gibi işlev görür.
Masaya dahil olmayanlar
Uygulamada tartışma çıkaran noktalardan biri kapsamdır. Şunlar ayrıca değerlendirilmelidir:
- Rehinli mallar — Rehin hakkı sahiplerinin durumu özel kurallara tabidir
- Üçüncü kişilere ait mallar — İstihkak iddiası gündeme gelebilir
- Mülkiyeti saklı tutulmuş mallar
- Finansal kiralamaya konu mallar
- Haczedilemeyen nitelikteki mal ve haklar
Bu kalemler için ayrı tespit ve gerekiyorsa yargısal çözüm gerekir.
Tasfiye memurları
Tasfiye memurları, konkordato masasının tasfiyesini yürüten organdır. Alacaklılarca seçilir ve mahkeme denetiminde çalışır.
Görevleri
Tasfiye memurları, konkordato masasının: - Muhafazası için gerekli işlemleri yapar - Paraya çevrilmesi için gerekli işlemleri yürütür - Durum ve koşullar gerektiriyorsa malların üçüncü kişiye devri için gerekli bütün işlemleri yerine getirir
İİK m. 309/e, masayı oluşturan malvarlığının ne şekilde paraya çevrileceğini düzenler.
Yıllık raporlama
Tasfiyenin bir yıldan uzun sürmesi hâlinde tasfiye memurları, her yıl en geç Aralık ayı sonuna kadar: - Tasfiye edilen malvarlığının durumunu - Henüz paraya çevrilmemiş malların durumunu
belirten bir cetvel ve faaliyet raporu sunar.
Bu yükümlülük, alacaklıların süreci izleyebilmesi için önemli bir şeffaflık aracıdır. Alacaklı olarak bu cetvelleri talep etmeli ve incelemelisiniz.
Alacaklı olarak nelere dikkat etmelisiniz?
Bu tür bir konkordatoda alacaklının pasif kalması, doğrudan tahsilat kaybı anlamına gelir. İzlenmesi gerekenler:
1. Masa envanteri eksiksiz mi? Borçlunun bilinen tüm malvarlığı masaya dahil edilmiş mi? Eksik varsa tasfiye memurlarına ve mahkemeye bildirin.
2. Değerleme gerçekçi mi? Malların değeri düşük gösterilmişse, satış hasılatı da düşük olur. Bağımsız değerleme talep edilebilir.
3. Satış usulü şeffaf mı? Satışın kime, hangi bedelle, hangi usulle yapıldığı izlenmelidir.
4. Alıcı borçluyla ilişkili mi? En kritik risk budur: Malvarlığının, borçluyla ilişkili bir kişiye düşük bedelle devri. Alıcının ortaklık yapısı, adres ve yönetici bilgileri araştırılmalıdır.
5. Yıllık cetveller sunuluyor mu? Sunulmuyorsa yazılı talepte bulunun.
6. Tasfiye gereksiz uzuyor mu? Uzayan tasfiye, masraf artışı ve değer kaybı demektir.
7. Alacaklılar kurulu etkin mi? Kurul, tasfiye memurlarını denetleyen mekanizmadır.
Tasfiye memurlarının değiştirilmesi
Alacaklılar kurulu, tasfiye memurlarının faaliyetlerini yeterli bulmazsa mahkemeden değiştirilmelerini gerekçeli bir raporla isteyebilir. Mahkeme, ilgilileri dinledikten sonra karar verir.
Bu, alacaklıların elindeki en güçlü denetim aracıdır ve gerektiğinde kullanılmalıdır.
Paraya çevirme mi, bütün olarak devir mi?
Bu tercih, alacaklıların eline geçecek tutarı doğrudan belirler:
Parça parça paraya çevirme: Makine, taşınmaz, stok ayrı ayrı satılır. Genellikle daha düşük toplam hasılat getirir; işletme değeri (marka, müşteri portföyü, lisans) kaybolur.
Bütün olarak devir: İşletme bir bütün olarak satılır. İşletme değeri korunduğu için genellikle daha yüksek bedel getirir; ayrıca istihdam korunabilir.
Alacaklı olarak, bütün olarak devir imkânının araştırılıp araştırılmadığını sorgulamanız yararlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Masaya dahil bir malın bana ait olduğunu iddia edebilir miyim? Evet, istihkak iddiası gündeme gelebilir. Mülkiyetinizi gösteren belgelerle başvurmanız gerekir.
Tasfiye memurlarının işlemlerine itiraz edebilir miyim? Mahkeme denetimi ve alacaklılar kurulu mekanizması üzerinden itiraz yolları bulunur.
Tasfiye ne kadar sürer? Malvarlığının niteliğine ve satış koşullarına bağlıdır. Bir yılı aşarsa yıllık cetvel sunma yükümlülüğü doğar.