Konkordatonun Şirkete Maliyeti Ne Kadar?
Konkordato kararı verilirken en çok hafife alınan kalem maliyettir. Üstelik maliyet yalnızca doğrudan giderlerden ibaret değildir; dolaylı maliyetler çoğu zaman daha büyüktür.
Bu yazıda kalemleri tek tek çıkarıyorum.
A. Doğrudan maliyetler
1. Harç ve gider avansı
Başvuruda yatırılır. Tutarlar Harçlar Kanunu’na bağlı tarifeye göre belirlenir ve her yıl güncellenir.
2. Bağımsız denetim / makul güvence raporu
Hazırlık aşamasının en yüksek kalemlerinden biridir. Tutar; şirketin ölçeğine, kayıt düzenine ve denetim kapsamına göre değişir. Kayıtları dağınık şirketlerde çalışma süresi uzadıkça maliyet artar.
3. Bağımsız değerleme raporu
Karşılaştırma tablosunun ve kaynak analizinin dayanağıdır. Taşınmaz, makine ve işletme değerlemesi için ayrı ayrı gerekebilir.
4. Mali müşavirlik / finansal danışmanlık
Mali tabloların ilgili raporlama standardına uyumlaştırılması, nakit akışı projeksiyonu, karşılaştırma tablosu hazırlığı.
5. Avukatlık ücreti
Başvuru hazırlığı, süreç yönetimi, komiserle ilişkiler, alacaklı müzakereleri, duruşmalar, kanun yolları. Ücret, sözleşmeyle belirlenir ve Türkiye Barolar Birliği Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz.
6. Komiser ücreti
Mahkemece belirlenir ve borçlunun yükümlülüğündedir.
7. İlan giderleri
Geçici mühlet, kesin mühlet, alacaklıları davet ve tasdik kararı ilanları.
8. Bilirkişi giderleri
Mahkeme bilirkişi incelemesine karar verirse.
9. Tebligat ve dosya giderleri
Alacaklı sayısı yüksek dosyalarda kayda değer tutara ulaşabilir.
B. Dolaylı maliyetler (çoğu zaman daha büyük)
1. Ticari koşulların bozulması
Konkordato ilanı sonrası: - Tedarikçiler peşin çalışmaya geçer → işletme sermayesi ihtiyacı artar - Vade avantajı kaybolur → maliyet yükselir - Bazı tedarikçiler çalışmayı tamamen keser → alternatif tedarik daha pahalı olur
Bu, birçok dosyada doğrudan giderlerin toplamını aşan bir kalemdir.
2. Ciro kaybı
Müşteriler alternatif arayışına girer; özellikle uzun teslim süreli veya garanti gerektiren işlerde sipariş kaybı yaşanır.
3. Finansmana erişim
Yeni kredi bulmak zorlaşır. Mühlet içinde komiser izniyle kredi kullanımı mümkündür ve bu borçlar özel bir rejime tabidir; ancak koşullar ağırlaşır.
4. İhale ve kamu işleri
İhale mevzuatı bakımından değerlendirme yapılması gerekir; bazı süreçlerde dezavantaj doğabilir.
5. Personel kaybı
Belirsizlik nedeniyle nitelikli personel ayrılabilir. İkame maliyeti ve know-how kaybı önemlidir.
6. Yönetim zamanı
Konkordato süreci, üst yönetimin ciddi bir zamanını alır. Bu zaman, operasyondan çekilir.
C. Bütçe planlaması
Konkordato bütçesi hazırlanırken:
Hazırlık aşaması (başvuru öncesi): - Denetim raporu - Değerleme - Mali müşavirlik - Avukatlık (hazırlık bölümü) - Harç ve avans
Süreç aşaması (mühlet boyunca): - Komiser ücreti - İlanlar - Avukatlık (süreç yönetimi) - Bilirkişi - Artan işletme sermayesi ihtiyacı (peşin çalışma nedeniyle)
Tasdik aşaması: - Yargılama giderleri ile nispî karar ve ilâm harcının mahkeme veznesine depo edilmesi (tasdik şartı) - İlan ve tescil giderleri
Üçüncü aşama, nakit planlamasında mutlaka ayrılmalıdır: Tasdik şartı olduğu için, o anda nakit bulunamaması tüm süreci boşa çıkarır.
D. Maliyet-fayda karşılaştırması
Konkordato maliyetini tek başına değil, alternatiflerle karşılaştırın:
Senaryo
Maliyet
Sonuç
Hiçbir şey yapmama
Faiz + haciz + değer kaybı
Kontrolsüz erime, iflas
Sözleşmesel yapılandırma
Düşük (müzakere maliyeti)
Bağlayıcılık yok, tek alacaklı bozabilir
Konkordato
Yüksek
Koruma + bağlayıcılık + faiz durması
İflas
Tasfiye masrafları
İşletme sona erer
Konkordatonun sağladığı ölçülebilir faydalar: - Mühlet süresince faiz işlememesi (adi alacaklarda) - Hacizlerin kalkması → üretimin devamı - Tenzilat sağlanırsa borç yükünde kalıcı azalma - Bağlayıcılık → azınlık alacaklıların bloke edememesi
Çoğu dosyada, yalnızca faizin durması kalemi bile doğrudan maliyetleri karşılayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Konkordato masraflarını ödeyemezsem ne olur? Harç ve avans yatırılmazsa başvuru işleme alınmaz. Tasdik aşamasında depo yükümlülüğü yerine getirilmezse tasdik edilmez. Bu nedenle maliyet, fizibilitede baştan hesaplanmalıdır.
Komiser ücretini kim öder? Mahkemece takdir edilir ve kural olarak borçlunun yükümlülüğündedir. Tasdik şartı olan depo yükümlülüğü ise yargılama giderleri ile nispî karar ve ilâm harcına ilişkindir.
Maliyeti düşürmek için hangi kalemden kısılabilir? Denetim ve değerleme kalemlerinden kısmak en riskli tercihtir; bu belgeler dosyanın omurgasıdır. Zayıf hazırlık, ret riskiyle çok daha pahalıya mal olur.