Konkordato Mühletinde Şirketin Faaliyetine Devamı
Konkordatonun tüm amacı işletmeyi yaşatmaktır. Bu nedenle mühlet, faaliyeti durduran değil koruyan bir mekanizmadır. Ancak bu korumanın fiilen işlemesi, doğru yönetime bağlıdır.
Yasal zemin: faaliyet devam eder
İİK m. 297 uyarınca borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir.
Bu, iflastan temel farktır: İflasta faaliyet sona erer ve tasfiye başlar; konkordatoda üretim, satış ve tahsilat sürer.
Faaliyeti koruyan mekanizmalar
1. Hacizlerin kalkması
Mühletle birlikte üretim araçları üzerindeki haciz baskısı kalkar. Makineler, araçlar ve banka hesapları üzerindeki bloke kalkar; üretim durmaz.
Bu, çoğu dosyada mühletin en somut faydasıdır.
2. Faizin durması
Adi alacaklara mühlet süresince kural olarak faiz işlemez. Bu, borç yükünün büyümesini durdurur ve nakit akışını rahatlatır.
3. Temel hizmetlerin kesilememesi
Elektrik, su ve doğalgaz gibi temel hizmetler, geçmiş borç nedeniyle kesilemez. Bu, üretimin sürmesi için hayatidir.
Pratik uyarı: Bu koruma geçmiş borç içindir. Mühlet sonrası doğan tüketim bedellerinin ödenmesi gerekir.
4. Sözleşmelerin korunması
Borçlunun konkordatoya başvurmasının sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğine, haklı fesih sebebi sayılacağına yahut borcu muaccel hâle getireceğine ilişkin hükümler uygulanmaz. Sözleşmede böyle bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez.
Bu, tedarik ve dağıtım zincirinin korunması bakımından kritiktir.
5. Alacak tahsili serbest
Sık karıştırılan bir nokta: Mühlet, borçlu aleyhine takipleri durdurur. Şirketin kendi alacaklarını tahsil etmesine, icra takibi başlatmasına veya dava açmasına engel değildir.
Bu, mühlet döneminde nakit yaratmanın en önemli yoludur ve sıklıkla ihmal edilir.
6. Yeni finansman imkânı
Geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle akdedilen borçlar özel bir rejime tabidir: konkordato şartlarına tabi değildir, temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi takip edilebilir ve öncelikli ödenir.
Bu düzenleme, mühlet döneminde tedarik ve finansmanın sürmesini sağlamak içindir. Ayrı yazımızda ele alınmıştır.
Faaliyeti sürdürme stratejisi
Yasal koruma tek başına yetmez; aktif yönetim gerekir.
Tedarik zinciri
Konkordato ilanı sonrası tedarikçiler peşin çalışmaya geçer. Yapılması gerekenler:
- Kritik tedarikçileri belirleyin — Yerine konması zor olanlar
- Doğrudan iletişim kurun — İlanı haberden öğrenmelerinden önce siz anlatın
- Komiser izinli borç rejimini açıklayın — Mühlet sonrası doğan borçların özel korumaya tabi olduğunu bilmeleri, çalışmaya devam kararlarını doğrudan etkiler
- Ödeme disiplinini koruyun — Yeni doğan borçları vadesinde ödeyin; bu, güvenin tek gerçek kanıtıdır
- Alternatif tedarikçi haritası çıkarın
Üçüncü madde çoğu şirketin bilmediği ve anlatmadığı bir avantajdır: Tedarikçi, mühlet sonrası satışının konkordato şartlarına tabi olmayacağını öğrendiğinde çalışmaya devam etme olasılığı ciddi biçimde artar.
Müşteri tarafı
- Teslimat ve garanti taahhütlerini aksatmayın
- Uzun teslim süreli işlerde müşteriye süreç hakkında bilgi verin
- Sipariş iptallerini erken tespit edip alternatif pazar arayın
- Ödeme koşullarını gözden geçirin (peşin/kapora çalışması)
Nakit yönetimi
- Alacak tahsilatını hızlandırın — Mühlet buna engel değil
- Stokları nakde dönüştürün (olağan satış serbesttir)
- Faaliyet dışı varlıkları izinle satın
- Maliyet kalemlerini gözden geçirin
- Haftalık nakit takibi kurun
Personel
- Belirsizliği yönetin; bilgi boşluğu dedikoduyla dolar
- Kritik personeli elde tutma planı yapın
- Ücret ödemelerini önceliklendirin (işçi alacakları imtiyazlıdır ve tasdik şartıdır)
Yapılmaması gerekenler
- Faaliyeti fiilen durdurmak — Konkordatonun amacına aykırıdır ve mühletin kaldırılmasına yol açar
- Yeni doğan borçları da ödememek — Güveni tamamen bitirir ve komiser izinli borç rejiminin sağladığı avantajı yok eder
- Ayrıcalıklı ödeme yapmak — Eşitliği bozar, ciddi risk doğurur
- İzne tabi işlemleri izinsiz yapmak
- Komiseri bilgilendirmemek
Faaliyet zarar üretiyorsa
Kritik bir uyarı: Mühlet süresince faaliyet zarar üretmeye devam ediyorsa, geçen her ay malvarlığını eritir ve alacaklıların eline geçecek tutarı azaltır.
Bu durumda: - Zarar eden faaliyet kollarını kapatın veya küçültün - Maliyet yapısını köklü biçimde gözden geçirin - Gerekiyorsa faaliyetin kapsamını daraltın
Aksi hâlde İİK m. 292 kapsamında “malvarlığının korunması için iflasın açılması gerektiği” değerlendirmesi gündeme gelir.
Alacaklı olarak faaliyeti izlemek
Alacaklı olarak borçlunun fiilen faaliyette olup olmadığını izlemek menfaatinizedir:
- Üretim devam ediyor mu?
- Personel çıkışları hızlandı mı?
- Yeni sipariş alınıyor mu?
- Faaliyet zarar mı üretiyor?
Faaliyet fiilen durmuşsa, konkordatonun başarı şansı kalmamıştır ve bu durumu komisere bildirmek rasyonel olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mühlet içinde yeni sözleşme imzalayabilir miyim? Olağan ticari faaliyet kapsamındaki sözleşmeler kural olarak yapılabilir; ancak mühlet kararında izin rejimine tabi tutulmuş olabilir.
Elektriğim kesildi, ne yapmalıyım? Geçmiş borç nedeniyle kesinti yapılamayacağını, mühlet kararını sunarak bildirin. Sonuç alınamazsa komiser ve mahkeme aracılığıyla süreç yürütülür.
Alacaklarımı tahsil için icra takibi başlatabilir miyim? Evet. Mühlet, borçlu aleyhine takipleri durdurur; şirketin kendi alacaklarını tahsil etmesine engel değildir.