İşverenin Haklı Nedenle Fesih Sebepleri (İş K. m.25)
İşveren, kural olarak işçiyi çıkarırken bildirim sürelerine uymak ve tazminat ödemek zorundadır. Ancak İş Kanunu'nun 25. maddesi, belirli ağır hâllerde işverene sözleşmeyi derhal ve bildirimsiz feshetme hakkı tanır. Bu hâller de dört grupta toplanır.
Birinci grup sağlık sebepleridir; örneğin işçinin kendi kusuruyla hastalanması veya tedavi edilemeyecek bir hastalığa yakalanması gibi, belirli koşullarda işverene fesih hakkı tanıyan durumlardır. İkinci ve en kritik grup, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllerdir. İşçinin işvereni yanıltması, işverene veya ailesine yönelik hakaret ve sataşma, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, işyerinde suç işlemek, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar, ayrıca izinsiz ve mazeretsiz devamsızlık bu gruptadır.
Üçüncü grup zorlayıcı sebeplerdir: işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süreyle çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması. Dördüncü grup ise işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması hâlinde, bu durumun işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresini aşmasıdır.
Bu maddenin ikinci grubuna (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) dayanan fesih, işçi açısından en ağır sonucu doğuran fesihtir; çünkü bu hâlde işçi ne kıdem ne de ihbar tazminatı alabilir. Tam da bu nedenle, işverenlerin bu sebebi gerçekte koşulları oluşmadan ileri sürmesi sık karşılaşılan bir durumdur.
Buna karşı işçiyi koruyan iki önemli denge vardır. İlki, feshin haklı olduğunu ispat yükünün işverende olmasıdır; somut delil sunulamazsa fesih haksız hâle gelir ve işçinin tazminat hakları doğar. İkincisi süre sınırıdır: işveren, ahlak ve iyi niyete aykırılık sebebini öğrendiği tarihten itibaren altı işgünü içinde feshi yapmazsa, bu hakkını kaybeder. Bu süre geçtikten sonra yapılan fesih artık haklı sayılmaz.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU