İşçinin Ücretinde Tek Taraflı İndirim Yapılabilir mi?
Ücret, iş sözleşmesinin en temel unsurudur ve işçinin çalışma koşullarının çekirdeğini oluşturur. Bu nedenle işverenin, işçinin maaşını tek taraflı olarak düşürmesi, hukuken çok sıkı kurallara bağlıdır. Kısa cevap şudur: işçinin rızası olmadan ücret düşürülemez.
Ücretin düşürülmesi, çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı bir değişiklik niteliğindedir. İş Kanunu m.22 gereği, işveren bu değişikliği işçiye yazılı olarak bildirmek zorundadır ve işçi, değişikliği altı işgünü içinde yazılı olarak kabul etmedikçe değişiklik kendisini bağlamaz. Yani işçinin açık yazılı onayı olmadan yapılan ücret indirimi geçersizdir.
Bunun pratik sonucu önemlidir: işveren maaşı tek taraflı düşürmüş ve işçi buna yazılı olarak rıza göstermemişse, işçi aradaki ücret farkını alacak olarak talep edebilir. İşçinin, indirilen maaşı bir süre itiraz etmeden alması da, tek başına indirimi kabul ettiği anlamına gelmez; kanun açık yazılı kabul aradığından, sessiz kalma onay sayılmaz.
Üstelik ücretin haksız biçimde indirilmesi, işçiye haklı fesih hakkı da verebilir. Ücretin sözleşmeye aykırı biçimde eksik ödenmesi, İş Kanunu m.24/II kapsamında değerlendirildiğinden, işçi bu durumda iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatına hak kazanabilir; aynı zamanda ödenmeyen ücret farklarını da talep edebilir.
Elbette bunun istisnası, işçinin gerçekten ve özgür iradesiyle ücret indirimine yazılı olarak onay vermesidir; örneğin işyerinin ekonomik zorlukları nedeniyle taraflar karşılıklı anlaşabilir. Ancak bu, baskı altında ya da işten çıkarılma tehdidiyle alınan bir onay değil, gerçek bir mutabakat olmalıdır. Sonuç olarak işçinin maaşı, onun açık yazılı rızası olmadan tek taraflı biçimde düşürülemez; aksi her uygulama, işçiye hem ücret farkı hem de haklı fesih imkânı doğurur.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya