Aile Konutu Şerhi ve Kira: Eşin Hakları, Tahliye Davasında Bildirim
Aile konutu, eşler ve çocukların yaşamlarını sürdürdüğü ortak yaşam alanıdır ve Türk Medeni Kanunu m. 194 uyarınca özel olarak korunur. Kira ilişkisinde de aile konutu kuralları geçerlidir; eş sözleşmenin tarafı olmasa bile bazı hakları kullanabilir. Bu yazıda aile konutunun kira ilişkisindeki önemi ve eşin haklarını anlatıyoruz.
Aile Konutu Nedir?
TMK m. 194 uyarınca aile konutu, eşlerin birlikte yaşamlarını sürdürdüğü konuttur. Mülkiyetin veya kira sözleşmesinin kimin üzerine olduğu önemli değildir; fiili olarak eşlerin birlikte oturduğu yer aile konutudur.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konur?
Tapuya "aile konutu şerhi" konulması için TMK m. 194/3 hükmü uyarınca eşlerden biri tapu sicil müdürlüğüne başvurur. Bu şerh:
- Konutun üçüncü kişilere satılmasını veya rehnedilmesini eşin onayı olmadan engeller.
- Boşanma veya ayrılık durumunda hak sahipliği için kuvvetli delil oluşturur.
- Talebi yapan eş şerhi tek başına talep edebilir.
Kira Sözleşmesinde Aile Konutu Durumu
Sözleşmeyi İmzalayan Eşin Yetkisi
TMK m. 194 hükmü uyarınca, kira sözleşmesinin tarafı olmayan eş, kira sözleşmesini etkileyecek işlemlere (örneğin sözleşme feshi, tahliye taahhüdü gibi) onay vermek zorundadır.
Sözleşmeyi Tek Başına Fesheden Eş
Kira sözleşmesi eşlerden birinin üzerinde olsa bile, sözleşmeyi tek başına feshetmesi diğer eşin yazılı onayına bağlıdır. Onay yoksa fesih geçersizdir.
Tahliye Davasında Aile Konutu Bildirimi
Aile konutuna ilişkin tahliye davasında, sözleşmenin tarafı olmayan eşe de bildirimde bulunulması gerekir. Yargıtay uygulaması, davadan haberdar olan eşin bildirimini geç olarak yapmasının da geçerli sayılacağı yönündedir.
Boşanma Sonrası Aile Konutu Kirası
Boşanma davası sırasında veya sonrasında, kira sözleşmesinin tarafı olmayan eş aile konutunda kalma hakkı talep edebilir. Hâkim, çocukların korunması ve eşin durumu nedeniyle bu hakkı tanıyabilir.
Kefilin Eş Olması Durumu
Kira sözleşmesine eşin kefil olması ayrı bir konudur. Bu durumda TBK m. 584 hükmü uyarınca eşin kefilliği, diğer eşin yazılı onayı şartına bağlıdır. Aksi takdirde kefillik geçersizdir.
Aile Konutu Şerhinin Pratik Faydaları
- Sözleşmeyi imzalayan eşin tek başına evi satmasını/feshetmesini engeller
- Boşanma davasında haklılığı kuvvetlendirir
- Mal rejimi tasfiyesinde delil oluşturur
- İcra takiplerinde bilgi sahibi olmayı sağlar
Sıkça Sorulan Sorular
❓ Eşim haberim olmadan kira sözleşmesini feshetti, ne yapabilirim?
Eşinizin onayı olmadan yapılan fesih geçersizdir. TMK m. 194 hükmüne dayanarak feshin geçersizliğini ileri sürebilirsiniz.
❓ Aile konutu şerhi sözleşme süresince konulabilir mi?
Evet. Tapuda mülkiyet sahibinin sizin eşiniz olması durumunda her zaman şerh talep edebilirsiniz.
❓ Kiracıyım, aile konutu şerhi koyabilir miyim?
Hayır. Aile konutu şerhi yalnızca tapuya konulur ve maliki olan eşin durumunda mümkündür. Ancak kiracı olan eşin tüm korumalarından yararlanabilirsiniz.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde kira hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya
www.gokluogluhukuk.com