Pert / Hurda Kayıtlı Aracın "Temiz" Diye Satılması: Satıcının Sorumluluğu
Trafik kazalarında ağır hasar gören araçlar sigorta tarafından "pert total" sayılarak hurda kütüğüne tescil edilir ya da "perte ayrılmış" olarak kayıt altına alınır. Bu araçların bir kısmı yenilenip yeniden trafiğe sokulur. Sorun şuradadır: bu durum açıkça beyan edilmediğinde, alıcı yıllar önce ciddi bir kaza geçirmiş, yapısal bütünlüğü sarsılmış bir aracı normal rayiç bedelinden satın almış olur. Bu, hem ağır bir ayıp hem de tipik bir hile örneğidir.
Pert ve Hurda Kavramları Arasındaki Fark
"Pert" terimi, sigorta şirketinin aracın onarım maliyetinin rayiç bedelinin üzerinde olduğunu tespit etmesi üzerine verdiği teknik karardır. Pert kararı verilen araçlar bazen onarılabilir nitelikteyse "perte ayrılmış" olarak işlem görür; bazen ise tamamen "hurda" kütüğüne aktarılır.
Hurda kütüğüne tescilli bir araç teknik olarak trafiğe çıkamaz; çıkması için ciddi prosedürlerden geçmesi gerekir. Pert kayıtlı bir araç ise trafiğe çıkabilir, ancak değeri normal aracın çok altındadır.
Satıcının Bildirim Yükümlülüğü
Aracın pert veya hurda kaydı, satılanın değerini esaslı ölçüde etkileyen bir niteliktir. Türk Borçlar Kanunu m. 219 uyarınca satıcı, satılanın değerini ve kullanım amacını etkileyen ayıplardan sorumludur. Üstelik bu hususu bilmemesi sorumluluğunu kaldırmaz.
Galerici sıfatıyla satıcının bu kaydı bilmediğini iddia etmesi inandırıcı değildir; çünkü ticari faaliyet yürüten her satıcının TRAMER ve hasar geçmiş sorgulaması yapması beklenir.
Pert Kaydı Nasıl Tespit Edilir?
Aracın pert/hurda kaydı; Türkiye Sigorta Birliği'nin SBM (Sigorta Bilgi Merkezi) kayıtlarından ve ilgili sigorta şirketinin hasar dosyasından öğrenilebilir. Trafik tescil belgesinde "Hurda Kütüğüne Kayıtlıdır" ibaresi açıkça yer alabilir.
Dava sürecinde bu kayıtların mahkeme aracılığıyla SBM, sigorta şirketi ve trafik tescil müdürlüğünden celp edilmesi talep edilmelidir.
Talep Edebileceğiniz Tutarlar
Birinci seçenek: hile veya ağır ayıp nedeniyle sözleşmenin iptali; bu durumda satış bedelinin tamamı iade edilir.
İkinci seçenek: aracı alıkoyup bedelden indirim; bu durumda ödenen bedel ile aracın gerçek (pert kayıtlı) rayiç değeri arasındaki fark talep edilir.
Her iki seçenekte de ekspertiz, noter, dava masrafları ve ortaya çıkmış zorunlu giderler de tahsil edilebilir.
Hukuki Destek
Pert/hurda kayıtlı araç satışları, gizli ayıp davalarında en yüksek başarı oranına sahip dava türlerindendir; çünkü kayıt belgesel ve kesindir. Göklüoğlu Hukuk Bürosu, bu tür davalarda müvekkillerini temsil ederek bedel iadesi süreçlerini yürütmektedir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde borçlar hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya
www.gokluogluhukuk.com