Meslek Hastalığı Nasıl Tespit Edilir?
İş kazaları ani ve görünür olayları ifade ederken, meslek hastalıkları zamana yayılarak ortaya çıkar ve bu yüzden çoğu zaman fark edilmez ya da geç fark edilir. Oysa meslek hastalığı da iş kazası gibi sosyal güvenlik ve tazminat hakları doğuran bir olaydır. Meslek hastalığı, sigortalının yürüttüğü işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple ya da işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlleridir. Gürültülü ortamda çalışanlarda işitme kaybı, toz ortamında çalışanlarda akciğer hastalıkları, kimyasal maddelerle çalışanlarda cilt ve solunum rahatsızlıkları, sürekli aynı hareketi yapanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları tipik örneklerdir.
Tespit süreci sağlık kuruluşlarıyla başlar. Kişinin, yetkili sağlık hizmet sunucularına başvurması ve hastalığın yaptığı işle bağlantısının değerlendirilmesi gerekir. Meslek hastalığının tespiti, Kurumca yetkilendirilen sağlık kuruluşlarınca düzenlenen sağlık kurulu raporu ve gerekli belgelerin incelenmesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karara bağlanır. Burada belirleyici olan, hastalık ile yapılan iş arasında illiyet bağının (nedensellik) kurulmasıdır.
Süre bakımından önemli bir kavram yükümlülük süresidir. Bazı meslek hastalıkları, kişi o işten ayrıldıktan yıllar sonra da ortaya çıkabilir. Mevzuat, hastalığın işten ayrılıştan sonra belirli bir süre içinde ortaya çıkması hâlinde de meslek hastalığı sayılabilmesine imkân tanır. Bu nedenle 'ben o işten ayrılalı yıllar oldu' düşüncesiyle başvurudan vazgeçilmemelidir.
Meslek hastalığı tespit edildiğinde iki koldan hak doğar. Birincisi sosyal güvenlik haklarıdır: tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ödeneği ve kalıcı kayıp varsa sürekli iş göremezlik geliri. İkincisi ise işverene karşı açılabilecek tazminat davasıdır. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini (koruyucu ekipman, ortam ölçümleri, periyodik sağlık muayeneleri) almamışsa kusurludur ve işçinin maddi-manevi zararından sorumludur. İşyerinde yapılan ortam ölçümleri, periyodik muayene kayıtları ve işe giriş sağlık raporu, bu davalarda kilit delillerdir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU