İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu zarar gören işçinin alacağı tazminat, basit bir formülle değil, birçok unsurun bir araya getirildiği ayrıntılı bir hesapla belirlenir. Bu hesabın mantığını bilmek, beklentileri gerçekçi tutmaya yardımcı olur.
Tazminat, kural olarak maddi ve manevi tazminat olarak ikiye ayrılır. Maddi tazminatın temelinde, işçinin kaza nedeniyle uğradığı kazanç kaybı yatar. Bu kayıp hesaplanırken üç unsur özellikle önemlidir: işçinin geliri (ücreti), kazadan sonra ortaya çıkan sürekli iş göremezlik (maluliyet) oranı ve işçinin çalışabileceği/yaşayabileceği süre.
Maluliyet oranı belirleyicidir. Kaza sonucu işçinin çalışma gücünde meydana gelen kalıcı kayıp, yetkili sağlık kuruluşlarınca bir oran olarak tespit edilir. Örneğin maluliyet oranı ne kadar yüksekse, kazanç kaybı ve dolayısıyla tazminat da o kadar yüksek olur. Bu hesaplar genellikle aktüer (hesap) bilirkişileri tarafından yapılır.
İki önemli düzeltme unsuru daha vardır. Birincisi kusur dağılımıdır: kazada işçinin de kusuru varsa, tazminattan işçinin kusur oranına denk gelen kısım düşülür. İkincisi ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ödemeleridir; SGK'nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri gibi ödemeler, mükerrer tazminatı önlemek için hesaplanan maddi tazminattan indirilir. Geriye kalan fark, işverenden talep edilebilen tutardır.
Manevi tazminat ise maddi hesaptan farklıdır; somut bir formülle değil, hâkimin takdiriyle belirlenir. Kazanın ağırlığı, işçinin çektiği acı ve ıstırap, maluliyetin yaşam üzerindeki etkisi ve tarafların durumu gibi etkenler göz önünde tutularak makul bir tutara hükmedilir. Sonuç olarak iş kazası tazminatı; gelir, maluliyet, süre, kusur ve SGK ödemelerinin bir arada değerlendirildiği teknik bir hesabın ürünüdür ve her dosyada bu unsurlara göre değişir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya