Konkordatoda Karşılaştırma Tablosu Nasıl Hazırlanır?
İİK m. 286 uyarınca başvuruya eklenmesi gereken belgelerden biri, alacaklıların konkordato projesine göre ne kadar alacaklarını, iflas hâlinde ise ellerine ne geçeceğini gösteren karşılaştırma tablosudur.
Bu tablo bir formalite değildir: İİK m. 305’teki “iflasa kıyasla avantaj” şartının ispat aracıdır ve tasdik kararının dayanağını oluşturur.
Tablonun mantığı
İki senaryo yan yana konur:
Senaryo A — Konkordato: Proje uygulanırsa alacaklının eline ne geçer? Senaryo B — İflas: Şirket iflas ederse ve tasfiye edilirse alacaklının eline ne geçer?
Tasdik için A’nın B’den fazla olması gerekir.
İflas senaryosu nasıl hesaplanır? (En zor kısım)
Tablonun güvenilirliği, iflas senaryosunun ne kadar gerçekçi hesaplandığına bağlıdır. Adım adım:
Adım 1: Malvarlığının tasfiye değeri
En sık yapılan hata: Piyasa değerini kullanmak.
İflas tasfiyesinde satışlar; zorunlu satış koşullarında, sınırlı alıcı kitlesine, hızlı yapılır. Bu nedenle tasfiye değeri piyasa değerinin altındadır.
Hesaplanması gerekenler: - Taşınmazlar — Tasfiye iskontosu uygulanmış değer - Makine ve teçhizat — İkinci el piyasası, sökme-taşıma maliyeti - Stoklar — Nakde dönüşüm oranı (özellikle özel üretim stoklar çok düşük) - Araçlar - Alacaklar — Tahsil kabiliyeti oranı - Maddi olmayan varlıklar — İflasta genellikle değer üretmez (marka, müşteri portföyü, lisans)
Son madde önemlidir: İşletme değeri (going concern value), iflasta büyük ölçüde kaybolur. Bu, konkordatonun en güçlü argümanıdır.
Adım 2: Sıralı düşümler
Tasfiye hasılatından, kanuni sıraya göre düşülecekler:
- Tasfiye masrafları ve masa borçları
- Rehinli alacaklar — Rehinli malın satış bedelinden öncelikle karşılanır
- İİK m. 206 birinci sıra imtiyazlı alacaklar — İşçi alacakları
- Diğer imtiyazlı sıralar
- Kamu alacakları
- Kalan → adi alacaklılar
Adım 3: Adi alacaklıya düşen oran
Kalan tutar, toplam adi alacak tutarına bölünür. Sonuç, iflasta adi alacaklının tahsil oranıdır.
Uygulamada bu oran çoğu dosyada düşüktür — bazı dosyalarda sıfıra yakındır. Tablonun gücü buradan gelir.
Adım 4: Süre faktörü
İflas tasfiyesi yıllar sürer. Bugünkü bir konkordato ödemesi ile beş yıl sonraki bir tasfiye payı aynı değerde değildir. Tablo, mümkünse bu süre farkını da göstermelidir.
Tablo formatı önerisi
Alacaklı grubu
Alacak tutarı
Konkordato: oran
Konkordato: tutar
İflas: oran
İflas: tutar
Fark
İşçi alacakları (imtiyazlı)
…
%100
…
%…
…
+
Rehinli alacaklar
…
…
…
…
…
…
Kamu alacakları
…
…
…
…
…
…
Adi alacaklar
…
%…
…
%…
…
+
Toplam
Ayrıca tablonun altında: - Kullanılan değerleme kaynağı (bağımsız değerleme raporu, tarih) - Tasfiye iskonto oranları ve gerekçesi - Tahmini tasfiye süresi - Masraf varsayımları
gösterilmelidir.
Tablonun güvenilirliğini artıran unsurlar
1. Bağımsız değerleme raporu Şirketin kendi beyanı yerine bağımsız uzman raporu, tablonun ikna gücünü kökten değiştirir.
2. Emsal veriler Benzer sektördeki iflas tasfiyelerinden elde edilen tahsil oranları.
3. Şeffaf varsayımlar Her rakamın nereden geldiği gösterilmelidir. “Tahmini” ibareli, dayanaksız rakamlar sorgulanır.
4. Muhafazakâr yaklaşım Konkordato senaryosunda aşırı iyimser, iflas senaryosunda aşırı kötümser rakamlar kullanmak — yani farkı yapay olarak büyütmek — tablonun güvenilirliğini zedeler ve komiser incelemesinde ortaya çıkar.
Alacaklı olarak tabloyu nasıl okumalısınız?
Size sunulan karşılaştırma tablosu, projeyi kabul edip etmeme kararınızın temelidir. Sorgulanacaklar:
- ☐ Değerleme bağımsız mı? Kim yaptı, ne zaman?
- ☐ Tasfiye iskontosu makul mü? Aşırı yüksek iskonto, iflas senaryosunu yapay olarak kötüleştirir
- ☐ Tüm malvarlığı tabloda var mı? Eksik varlık gizlenmiş olabilir
- ☐ Faaliyet dışı satılabilir varlık dikkate alınmış mı?
- ☐ Rehinli alacaklar doğru hesaplanmış mı? Teminat değeri gerçekçi mi?
- ☐ İşçi alacakları tutarı doğru mu?
- ☐ Konkordato senaryosundaki kaynaklar gerçekçi mi?
- ☐ Konkordato tarafındaki tutar bugünkü değere mi indirgenmiş?
Son madde ileri düzey bir kontroldür: Beş yıla yayılmış faizsiz ödemelerin nominal toplamı, iflastaki hemen alınacak tutardan yüksek görünse bile reel olarak düşük olabilir.
Komiser incelemesinde tablo
Komiser, kesin mühlet ve tasdik aşamasındaki raporlarında bu tabloyu değerlendirir. Tutarsızlık tespit edilirse, tablo revize ettirilir veya rapor olumsuz düzenlenir.
Bu nedenle tablonun baştan doğru ve savunulabilir hazırlanması, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha etkilidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılaştırma tablosu olmadan başvuru yapılabilir mi? İİK m. 286 bu tabloyu başvuru belgeleri arasında sayar. Eksikliği, başvurunun reddi riskini doğurur.
Tablo sonradan güncellenebilir mi? Süreç içinde değerleme ve mali veriler güncellenebilir; komiser bunu talep edebilir.
Alacaklı olarak tabloya itiraz edebilir miyim? Evet. Tasdik aşamasında itirazlarınızı gerekçeli olarak sunabilir, bilirkişi incelemesi talep edebilirsiniz.