İşveren Açısından Ödeme Belgeleri ve İbra Süreci
İş ilişkisi sona erdiğinde işverenin karşılaştığı en önemli risk, ödediği tutarları ispatlayamamaktır. Ödeme yapılmış olsa dahi bu ödemenin usulüne uygun belgelenmemesi, açılan davada işverenin ikinci kez ödeme yapmasına yol açabilir.
İlk kural, ödemelerin banka kanalıyla yapılmasıdır. Belirli sayının üzerinde işçi çalıştıran işyerlerinde ücret ve benzeri ödemelerin banka aracılığıyla yapılması zaten zorunludur; ancak zorunluluk kapsamı dışında kalan işverenler için de banka kanalı, ispat açısından en güvenli yoldur. Elden yapılan ödemeler, imzalı bir belge olsa dahi tartışmaya açıktır.
İkinci kural, ödemenin hangi alacak kalemine ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesidir. Banka açıklamasına 'kıdem tazminatı ödemesi', 'yıllık izin ücreti' gibi ibarelerin yazılması, o kalemin ödendiğinin ispatını kolaylaştırır. Açıklamasız ya da 'ödeme' şeklinde yapılan transferler, hangi alacağa mahsup edildiği konusunda tartışma doğurur.
İbraname konusunda ise işverenlerin çoğu ciddi bir hataya düşer. Türk Borçlar Kanunu m.420'ye göre geçerli bir ibranamenin şartları katıdır: yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir aylık süre geçtikten sonra düzenlenmesi, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz yapılmış olması. Bu şartlardan biri eksikse ibraname kesin olarak hükümsüzdür.
Uygulamadaki en yaygın hata, işçiye çıkış günü ibraname imzalatmaktır; bir aylık süre dolmadan düzenlenen bu belge geçersizdir. İkinci yaygın hata, 'tüm haklarımı aldım, hiçbir alacağım kalmamıştır' şeklinde miktar içermeyen soyut metinlerdir; bunlar makbuz hükmünde sayılır ve yalnızca fiilen ödenen tutar kadar işvereni borçtan kurtarır. Bu nedenle işverenin, ödemeyi banka kanalıyla ve kalem kalem yapması, ibra belgesini bir ay sonra ve miktar göstererek düzenlemesi gerekir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU