İşten Çıkarıldım, Ne Kadar Tazminat Alırım? Örnek Hesap
İşten çıkarılan bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: elime toplam ne kadar geçer? Cevap tek bir kalemden ibaret değildir; çünkü haksız feshedilen bir işçinin birden fazla alacağı aynı anda doğar. Bu yazıda, bu kalemlerin bir arada nasıl toplandığını somut bir örnek üzerinden görelim.
Örnek işçimiz 5 yıl 4 ay çalışmış, giydirilmiş brüt ücreti 42.000 TL, çıplak brüt ücreti ise 38.000 TL olsun. İşveren kendisini bildirim süresi tanımadan, haklı bir sebep göstermeden çıkarmış olsun. Bu durumda doğan kalemleri sırayla hesaplayalım.
Birinci kalem kıdem tazminatıdır: 42.000 x 5,33 = yaklaşık 223.860 TL brüt. Bu tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. İkinci kalem ihbar tazminatıdır: 3 yıldan fazla çalıştığı için 8 haftalık, yani 56 günlük bildirim süresine karşılık gelir. Günlük giydirilmiş ücreti 1.400 TL olduğundan, 1.400 x 56 = 78.400 TL brüt ihbar tazminatı doğar (bu kalemden gelir vergisi de kesilir). Üçüncü kalem, kullandırılmayan yıllık izinlerdir: diyelim ki 24 gün izni birikmiş; izin ücreti çıplak ücret üzerinden hesaplandığından, günlük 1.266 TL üzerinden yaklaşık 30.400 TL brüt tutar bulunur.
Bunlara çoğu zaman gözden kaçan kalemler eklenir. İşçi haftada düzenli 8 saat fazla çalışmış ve bunun karşılığı ödenmemişse, son beş yıl için biriken fazla mesai alacağı yüz binlerce liraya ulaşabilir. Aynı şekilde bayram ve genel tatillerde çalışılmış ve ödenmemişse, ulusal bayram ve genel tatil ücreti; hafta tatilinde çalışılmışsa hafta tatili ücreti de ayrıca istenir. Uygulamada bu üç kalem çoğu dosyada tazminatlardan daha yüksek bir toplam oluşturur. Buna ek olarak, işyerinde en az 30 işçi çalışıyorsa ve işçinin 6 aylık kıdemi varsa, işe iade davası yoluyla en az 4 en çok 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ile en fazla 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti de gündeme gelir. Görüldüğü gibi 'tazminatım ne kadar' sorusunun cevabı, yalnızca kıdem hesabı değil; doğmuş tüm kalemlerin birlikte değerlendirilmesidir. Bu kalemlerden birinin atlanması, ciddi bir hak kaybı anlamına gelir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU