İş Sözleşmesi Türleri: Belirli/Belirsiz, Tam/Kısmi Süreli
İş sözleşmeleri tek tip değildir; çalışmanın süresine, biçimine ve düzenine göre farklı türlere ayrılır. Hangi tür sözleşmeyle çalıştığınızı bilmek önemlidir, çünkü bu, sahip olduğunuz hakları ve sözleşmenin sona erme biçimini doğrudan etkiler.
İlk temel ayrım, süreye göredir. Belirsiz süreli sözleşme, bitiş tarihi belirlenmeyen, çalışma hayatının asıl ve en yaygın sözleşmesidir; iş güvencesi ve ihbar tazminatı gibi haklar bu sözleşmeye özgüdür. Belirli süreli sözleşme ise belirli bir işin tamamlanması ya da belirli bir tarihe kadar sürmek üzere yapılır; ancak esaslı bir neden olmadan üst üste yenilenirse, başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır. İkinci temel ayrım, çalışma süresinin yoğunluğuna göredir. Tam süreli sözleşmede işçi, haftalık normal çalışma süresinin tamamı kadar çalışır. Kısmi süreli (part-time) sözleşmede ise çalışma süresi, tam süreli emsale göre önemli ölçüde azdır; bu işçiler de orantılı biçimde işçilik haklarından yararlanır.
Bunların yanında özel çalışma biçimlerine dayanan sözleşmeler de vardır. Çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde işçi, yalnızca işverenin çağırdığı zamanlarda çalışır. Uzaktan çalışma sözleşmesinde iş, işyeri dışından teknolojik araçlarla yürütülür. Mevsimlik iş sözleşmesi, yılın yalnızca belirli dönemlerinde yapılan işler için kurulur ve çalışılmayan dönemde askıya alınır. Ayrıca tarafların işe başlamadan önce birbirini tanımasına imkân veren deneme süreli sözleşmeler de uygulamada sık görülür.
Sözleşme türünün önemi, doğurduğu sonuçlarda ortaya çıkar. Örneğin ihbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerde gündeme gelir; iş güvencesi (işe iade) için belirsiz süreli sözleşme aranır; kısmi süreli ve mevsimlik çalışmada haklar uyarlanarak hesaplanır. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta ilk belirlenmesi gereken hususlardan biri, işçinin hangi tür sözleşmeyle ve hangi çalışma düzeninde çalıştığıdır.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya