İcra Taahhüdüne Uymadım, Şikayet Edildim: Savunma Stratejileri
Şikayetin Tebliği Sonrası Yapılacak İlk Adımlar
İcra ceza mahkemesinden "ödeme taahhüdünü ihlal" suçundan açılan davanın bildirimini aldığınızda paniklemeden sistematik bir hazırlık sürecine girmek gerekir. Tebligat sonrası ilk adım, dosyaya hâkim olmaktır: taahhüt belgesinin orijinali, dosya hesabı, ödenmemiş taksite ait belgeler ve şikâyet dilekçesi temin edilmelidir.
İcra ceza mahkemelerinde duruşmalar genellikle hızlı yapılır. Bu nedenle hazırlığı geciktirmek savunma şansını zayıflatabilir. Tebligat tarihinden itibaren bir avukatla görüşmeniz hak kayıplarının önüne geçecektir.
Birinci Savunma Yolu: Taahhüdün Geçersizliği
En güçlü ve başarılı savunma yolu, taahhüdün hukuken geçersiz olduğunun ileri sürülmesidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, geçersiz bir taahhüdün ihlali suç oluşturmaz.
Bu kapsamda incelenmesi gereken hususlar şunlardır: borç miktarının açıkça gösterilmemiş olması, alacak kalemlerinin tek tek yazılmamış olması, takip tarihinden taahhüt tarihine ve taahhüt tarihinden son ödeme tarihine kadar işleyecek faizin ayrı ayrı gösterilmemiş olması, taahhüt edilen miktarın dosya borcunu aşması, takibin henüz kesinleşmemiş olması, borçlunun el yazısıyla "okudum, anladım, kabul ediyorum" şerhinin alınmamış olması, taksit tarihlerinin tatil gününe denk gelmesi, asıl alacağın brüt asgari ücretin altında kalması.
Bu hatalardan herhangi birinin tespiti, taahhüdün geçersiz sayılmasına ve dolayısıyla beraat kararı verilmesine yol açabilir.
İkinci Savunma Yolu: Makbul Sebep
İİK m. 340 açık hükmü uyarınca, ödeme şartı "makbul bir sebep olmaksızın" ihlal edilmişse tazyik hapsine karar verilir. Yani makbul (haklı) bir sebep ortaya konabilirse mahkûmiyet kararı verilemez.
Makbul sebep olarak kabul edilen başlıca haller şunlardır: borçlunun ağır hastalanması veya hastane yatışı, ailede ölüm veya ciddi sağlık problemi, doğal afet (deprem, sel, yangın), beklenmedik mali kriz (örneğin alacaklının da iflası, müşteri kaybı), ülkesel ekonomik kriz dönemleri, savaş veya olağanüstü hal dönemleri.
Makbul sebep her olayda mahkemenin somut takdirine bağlıdır. Yüksek mahkemenin yorumu son derece sıkıdır; salt "param yoktu" şeklindeki savunmalar makbul sebep olarak kabul edilmez. Sebep mutlaka somut, beklenmedik ve borçlunun kontrolü dışında olmalıdır.
Üçüncü Savunma Yolu: Şikâyet Süresinin Geçmesi
Alacaklı, ödenmeyen taksit tarihinden itibaren üç ay içinde şikâyet hakkını kullanmazsa, dava açma hakkı düşer. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkeme bunu re'sen inceler. Savunma hazırlığında ilk yapılacak işlerden biri, şikâyet tarihinin ödenmemiş taksit tarihinden itibaren üç ay içinde olup olmadığını kontrol etmektir.
Süre kaçırılmışsa, bu husus mahkemeye dilekçeyle bildirilmeli ve davanın düşürülmesi talep edilmelidir.
Dördüncü Savunma Yolu: Şikâyet Konusunun Belirsizliği
Şikâyet dilekçesinde hangi taksit veya taksitlerin ödenmediğinin açıkça belirtilmesi şarttır. "Borçlu taahhüdünü ihlal etti" şeklindeki muğlak ifadeler kabul edilmez. Eğer şikâyet dilekçesinde hangi taksitin ödenmediği açıkça yazılmamışsa, bu hususun savunmada vurgulanması mahkûmiyetin önüne geçebilir.
Beraat Sonrası Süreç
İcra ceza mahkemesinde beraat kararı alınırsa, tazyik hapsi yaptırımı uygulanmaz ancak medeni borç ortadan kalkmaz. Yani beraat etseniz dahi borç hâlâ vardır; alacaklı haciz, satış gibi normal icra yollarını kullanmaya devam edebilir.
Bu nedenle savunma süreciyle paralel olarak alacaklıyla ödeme planı görüşmelerinin de sürdürülmesi tavsiye edilir. Beraat alınsa bile borcun bir şekilde tasfiye edilmesi gerekecektir.
Sonuç
Ödeme taahhüdü ihlali davalarında savunma, teknik bilgi ve dikkatli bir belge incelemesi gerektirir. Doğru savunma stratejisiyle pek çok dosyada beraat kararı alınabilmektedir.
Büromuz, ödeme taahhüdü ihlali nedeniyle açılan davalarda savunma sürecini yürütmekte ve müvekkillerine etkin hukuki destek sağlamaktadır.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde icra hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya
www.gokluogluhukuk.com