İcra Taahhüdü Nasıl Verilir? Geçerli Bir Taahhüt İçin Bilinmesi Gereken 14 Kural
Geçerli Bir İcra Taahhüdünün Anatomisi
İcra dairesinde alınan bir ödeme taahhüdünün hukuken geçerli sayılabilmesi ve ihlali halinde tazyik hapsi yaptırımına dayanak oluşturabilmesi için yerine getirilmesi gereken birden çok teknik şart bulunmaktadır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ve İcra Ceza dairelerinin yerleşik içtihadı, bu şartların eksiksiz uygulanmasını aramaktadır.
Aksi halde sözleşme yalnızca tarafları bağlayan bir özel hukuk anlaşması niteliğinde kalır; cezai yaptırımı doğurmaz. Bu nedenle taahhüdün hazırlanması teknik bir hukuki çalışma gerektirir.
Maddî Şartlar: Borç ve Hesaplama
Birinci kural, asıl alacağın brüt asgari ücretin üzerinde olmasıdır; aksi halde tazyik hapsi uygulanamaz. İkinci kural, yapılan hesaplamanın icra dairesinin hesabıyla bire bir aynı olmasıdır; bu nedenle taahhüt öncesi mutlaka dosya hesabı çıkartılmalıdır. Üçüncü kural, alacak kalemlerinin tek tek yazılmasıdır: takip çıkışı, vekalet ücreti, tahsil harcı, masraf gibi tüm kalemler ayrı ayrı gösterilmelidir.
Dördüncü kural en kritik olanıdır: takip öncesi işlemiş faiz, takip tarihinden taahhüt tarihine kadar işleyen faiz ve taahhüt tarihinden son ödeme tarihine kadar işleyecek faiz ayrı ayrı ve açıkça gösterilmelidir. Beşinci kural, takip açılırken faizin hukuka uygun talep edilmiş olmasıdır. Altıncı kural, makbuzsuz giderlerin hesaba dahil edilmemesidir. Yedinci kural, icra programlarının gün ve faiz hesabını yanlış yapabileceği gerekçesiyle hesabın ayrıca elle kontrol edilmesidir.
Usulî Şartlar: Yer, Tebligat ve İhtar
Sekizinci kural, taahhüdün istinabe yoluyla değil, esas icra müdürlüğünden alınmasının tercih edilmesidir; talimat icra dosyası hesabı yanlış yapabilir. Dokuzuncu kural, taahhüt belgesinin tebligatının sadece borçlu vekiline değil, borçlunun kendisine de yapılmasıdır. Onuncu kural, taahhüde uyulmaması halinde hangi hukuki ve cezai sonuçların doğacağının metin içinde açıkça yazılmasıdır.
On birinci kural, ödeme günlerinin hafta sonuna veya resmi tatile denk gelmemesidir. On ikinci kural belki de en önemlisi: taahhüt alınabilmesi için icra takibinin kesinleşmiş olması şarttır. Henüz kesinleşmemiş takipte veya ihtiyatî haciz aşamasında alınan taahhütler geçersizdir.
Kabul, İmza ve Şikâyet Süreci
On üçüncü kural, taahhüdün alacaklı tarafından ilk ödeme tarihine kadar kabul edilmesi gerektiğidir. Stajyer avukatların yaptığı kabul beyanı da geçerli sayılmaktadır. Alacaklı tarafından süresi içinde taahhüt kabul edilmezse geçersiz hale gelir. Ancak borçlu ilk taksiti yerine getirirse, ikinci ödeme tarihine kadar alacaklı tarafından taahhüt yine de kabul edilebilir.
On dördüncü ve son kural, ödeme şartının ihlali halinde ödenmeyen taksit tarihinden itibaren üç ay içinde şikâyette bulunulmasının zorunlu olmasıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve geçirilmesi halinde yaptırım uygulanması mümkün olmaz.
Pratik Önerimiz
İcra taahhüdü, ilk bakışta basit bir tutanak gibi görünse de aslında her bir satırı Yargıtay içtihatlarıyla sınanmış bir hukuki belgedir. Bir tek faiz kaleminin eksik gösterilmesi, hafta sonuna denk gelen bir taksit tarihi veya borçlunun el yazılı şerhinin alınmaması taahhüdü baştan geçersiz kılabilir.
Hem alacaklı hem de borçlu tarafların, taahhüt hazırlanırken ve imzalanırken alanında uzman bir avukatın denetimini sağlaması, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde icra hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLİÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya
www.gokluogluhukuk.com