Hissemi Devrettim, Eski Vergi Borcundan Sorumlu muyum?
Şirketini devreden kişi, sorunlarını da devrettiğini düşünür. Vergi borçları bakımından bu düşünce yanlıştır ve yıllar sonra ödeme emriyle karşılaşmakla sonuçlanabilir.
Müteselsil sorumluluk kuralı
6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi, ortaklık payının devri hâlinde, devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait kamu alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağını düzenler.
Bu hükmün iki sonucu vardır. Devreden bakımından: devir tarihinden önceki dönemlere ait borçlardan sorumluluk devam eder. Devralan bakımından: satın aldığı şirketin geçmiş dönem borçlarından sorumlu hâle gelir.
Müteselsil sorumluluk, idarenin taraflardan dilediğine başvurabilmesi anlamına gelir. Ödeme yapan tarafın, diğerine rücu hakkı iç ilişkide saklıdır.
Devralan için: devir öncesi inceleme
Şirket satın alırken yalnızca bilanço okumak yetmez. Vergi bakımından yapılması gereken asgari kontroller şunlardır:
— Vergi dairesinden güncel borç dökümü alınması,
— Devam eden veya tamamlanmış vergi incelemelerinin sorgulanması,
— Özel esaslar (kod) kaydı bulunup bulunmadığının araştırılması,
— Açık dava dosyalarının ve bunların muhtemel sonuçlarının değerlendirilmesi,
— SGK borç durumunun ayrıca sorgulanması,
— Beyanname ve ödeme geçmişinin incelenmesi,
— Zamanaşımı dolmamış dönemlere ilişkin risk analizinin yapılması.
Devreden için: korunma yolları
Devir sözleşmesine, devir öncesi dönemlere ilişkin kamu borçlarının devralan tarafından karşılanacağına dair hüküm konulması, idareye karşı sorumluluğu ortadan kaldırmaz; ancak iç ilişkide rücu imkânı sağlar.
Bu nedenle sözleşmeye şu unsurların eklenmesi önerilir: devir tarihi itibarıyla borç durumunu gösteren belgelerin ek yapılması, geçmiş dönem vergi risklerine ilişkin tazmin taahhüdü, gerekirse teminat veya bir kısım bedelin belirli süre boyunca bloke tutulması.
Ayrıca devrin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi ile pay defterine işlenmesi mutlaka takip edilmelidir.
Tescil edilmemiş devirler
Uygulamada en çok sorun yaratan durum, devrin fiilen yapılmasına rağmen sicil işlemlerinin tamamlanmamasıdır. Bu durumda devreden kişi, devirden sonraki dönemlere ait borçlar için dahi takip edilebilmektedir.
Bu iddiaya karşı, devir sözleşmesi, ödeme belgeleri, pay defteri kaydı ve fiili yönetimin el değiştirdiğine dair deliller sunulmalıdır. Ancak bu delillerin sonradan derlenmesi zordur; işlem anında dosyalanması gerekir.
Ödeme emri geldiğinde
Devir sonrası gelen ödeme emirlerinde kontrol edilecekler: borcun hangi döneme ait olduğu, devir tarihinin belgelerle sabit olup olmadığı, sorumluluğun pay oranıyla sınırlı hesaplanıp hesaplanmadığı, şirket nezdinde takibin tüketilip tüketilmediği ve tahsil zamanaşımının durumu.
Dava süresi on beş gün olduğu için bu kontrollerin hızla yapılması gerekir.
Sık sorulan sorular
Devir sözleşmesinde borçların alıcıya ait olduğu yazıyor, yeterli mi?
İdareye karşı sonuç doğurmaz; yalnızca taraflar arasında rücu imkânı sağlar.
Şirketi bir liraya devrettim, sorumluluğum değişir mi?
Devir bedeli sorumluluğu etkilemez; belirleyici olan pay oranı ve dönemdir.
Devraldığım şirketin eski borcunu ödedim, geri alabilir miyim?
Devredene rücu edilebilir; sözleşmede tazmin hükmü varsa dayanak güçlenir.
Şirket devri öncesinde vergi riski analizi yapılması, sonradan doğacak sorumluluğu büyük ölçüde önler. Devir sözleşmenizi bu gözle inceleyebiliriz.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde Vergi Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU