Emeklilik Şartlarını Tamamlayıp İşten Ayrılan İşçinin Kıdem Tazminatı
İşçinin emeklilikle ilişkili olarak kıdem tazminatı alabileceği iki ayrı durum vardır ve bunlar sıkça birbirine karıştırılır. Her ikisinde de işçi, kendi isteğiyle ayrılmasına rağmen kıdem tazminatına hak kazanır.
Birinci durum, işçinin fiilen emekli olmasıdır. Yaşlılık aylığı bağlanması için gereken yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarının tamamını sağlayan işçi, emekliye ayrılarak iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatını tam olarak alır. Bu en bilinen ve tartışmasız hâldir.
İkinci durum, kamuoyunda 'yaş hariç emeklilik' olarak bilinen ve daha az tanınan haktır. 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre işçi; yaşlılık aylığı için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlamış, ancak henüz yaş şartını doldurmamışsa, bu durumu belgeleyen bir yazıyı SGK'dan alarak iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Burada işçi emekli olmaz; sadece yaşı beklemek üzere işten ayrılır ve isterse başka bir işte çalışmaya devam edebilir. Sigortalılığı 8 Eylül 1999'dan önce başlayanlar bakımından bu hak, çoğunlukla 15 yıllık sigortalılık ve 3600 prim günü şartıyla gündeme gelir; daha sonra sigortalı olanlarda ise ilgili dönemin prim ve süre eşikleri uygulanır.
Uygulamada işleyiş şöyledir: işçi SGK'dan 'kıdem tazminatı alabilir' niteliğindeki yazıyı temin eder, bu yazıyla birlikte işverene yazılı fesih bildiriminde bulunur ve gerekçesini açıkça belirtir. İşveren bu durumda kıdem tazminatını ödemekle yükümlüdür.
Bu yolda işçi kendisi feshettiği için ihbar tazminatı doğmaz; ancak ödenmemiş diğer alacaklar (izin, fazla mesai, tatil ücretleri) yine talep edilebilir. Yaş hariç emeklilik hakkı, özellikle uzun yıllar prim ödemiş ama emeklilik yaşına henüz gelmemiş çalışanlar için önemli bir imkândır ve hak kaybı yaşamamak adına şartların doğru tespiti gerekir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya