Binek Otomobil Gider Kısıtlaması: Neler Gider Yazılabilir?
Binek otomobil giderleri, işletmelerin en sık kullandığı gider kalemlerinden biridir. Bu nedenle kanun koyucu, suistimali önlemek amacıyla ayrıntılı sınırlamalar getirmiştir ve bu sınırlar her yıl güncellenir.
Dört ayrı kısıtlama
Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesi, binek otomobiller bakımından dört ayrı sınır öngörmüştür:
— Kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerin her birine ilişkin aylık kira bedelinin, kanunda belirlenen tutara kadar olan kısmı gider yazılabilir.
— Binek otomobillerin iktisabına ilişkin özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının, kanunda belirlenen tutara kadar olan kısmı gider olarak dikkate alınabilir.
— Binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla yüzde 70'i gider olarak indirilebilir.
— Amortisman bakımından, iktisap bedelinin kanunda belirlenen tutarı aşan kısmına isabet eden amortisman gider yazılamaz. ÖTV ve KDV'nin maliyete eklendiği durumlarda ise farklı bir üst sınır uygulanır.
Bu tutarların tamamı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 2026 yılına ilişkin tutarlar, yıl başında yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıklanmıştır ve işlem öncesinde teyit edilmelidir.
Yüzde 70 kuralı en çok gözden kaçan
Akaryakıt, bakım, onarım, sigorta, otopark ve benzeri cari giderlerin yalnızca yüzde 70'i indirilebilir. Kalan yüzde 30'luk kısım kanunen kabul edilmeyen gider olarak matraha eklenir.
Bu kural, tutar sınırı olan diğer kısıtlamalardan bağımsızdır ve her hâlükârda uygulanır. Uygulamada araç giderlerinin tamamının indirilmesi, en sık rastlanan matrah farkı sebeplerindendir.
Kapsam dışında kalanlar
Kısıtlamalar, binek otomobiller için geçerlidir. Kamyon, kamyonet, minibüs, otobüs gibi araçlar ile iş makineleri bu kapsamda değildir.
Ayrıca faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflerin bu amaçla kullandıkları araçlar kısıtlamaya tabi değildir. Araç kiralama şirketleri, sürücü kursları ve benzeri işletmeler bu kapsamdadır.
Bu istisnadan yararlanmak için faaliyetin gerçekten bu nitelikte olması gerekir; sadece faaliyet konusuna eklenmesi yeterli değildir.
KDV boyutu
Binek otomobillerin alımında yüklenilen KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı ayrı bir düzenlemeye tabidir. İndirim hakkı bulunmayan hâllerde KDV, maliyete veya gidere yazılır; bu durumda da gider kısıtlaması kuralları devreye girer.
Bu iki düzenlemenin birlikte değerlendirilmesi gerekir; aksi hâlde ya indirim hakkı kaybedilir ya da kanunen kabul edilmeyen gider hatalı hesaplanır.
Planlama önerileri
— Araç ihtiyacının binek otomobil yerine ticari araçla karşılanabilir olup olmadığının değerlendirilmesi,
— Satın alma ile kiralama seçeneklerinin, gider kısıtlaması sonrası net maliyet üzerinden karşılaştırılması,
— Yıl içinde iktisap edilen araçlarda kıst amortisman uygulamasının doğru yapılması,
— Ortağın şahsi aracının şirket giderine yazılmasından kaçınılması,
— Araç kullanım kayıtlarının tutulması ve işletme faaliyetiyle ilgisinin belgelenmesi.
Sık sorulan sorular
Ortağın aracının giderlerini şirkete yazabilir miyim?
Araç işletme aktifinde değilse, giderlerinin şirkete yazılması eleştiri konusu olur ve örtülü kazanç dağıtımı tartışması doğar.
Elektrikli araçlarda kısıtlama var mı?
Binek otomobil niteliği taşıyan elektrikli araçlar da kısıtlamaya tabidir.
Kiralanan araçta yüzde 70 kuralı uygulanır mı?
Kira bedeli için tutar sınırı, cari giderler için ise oran sınırı ayrı ayrı uygulanır.
Araç filonuzun gider yapısını kısıtlamalar açısından gözden geçirerek matrah farkı riskini ortadan kaldırabiliriz.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde Vergi Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU