18 Yaş Altı Genç ve Çocuk İşçi Çalıştırma Kuralları
Çocukların ve gençlerin çalışma hayatına katılımı, sıkı kurallara bağlanmıştır. Amaç, eğitimlerinin engellenmemesi ve sağlıklı gelişimlerinin korunmasıdır. Bu kurallar, işverenler için katı yükümlülükler doğurur.
Öncelikle yaş sınırlarını netleştirmek gerekir. Kural olarak on beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak on dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar; bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitimlerine engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilir. On beş yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşını doldurmamış kişiler ise genç işçi olarak adlandırılır.
Çalışma süreleri de sınırlıdır. On dört yaşını doldurmuş ve zorunlu eğitimini tamamlamış çocuklar bakımından günlük ve haftalık çalışma süresi, eğitim durumları gözetilerek sınırlandırılmıştır; okula devam edenlerde bu süreler daha kısadır. Genç işçiler bakımından da günlük ve haftalık süreler yetişkinlerden daha düşük tutulmuştur. Ayrıca bu yaş grubundaki işçilere daha uzun ara dinlenmesi verilmesi gerekir.
Bazı yasaklar mutlaktır. On sekiz yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılması kural olarak yasaktır. Yine bu yaş grubundakiler; yer altı ve su altı işlerinde, ağır ve tehlikeli işlerde ve sağlıklarına zarar verebilecek işlerde çalıştırılamaz. Ayrıca on sekiz yaşından küçük işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, kıdemlerine bakılmaksızın en az yirmi gündür.
İşverenin ek yükümlülükleri de vardır: bu işçilerin işe alınmadan önce sağlık raporu alınması, velinin ya da yasal temsilcinin yazılı onayının bulunması ve çalışma koşullarının mevzuata uygunluğunun sağlanması gerekir. Bu kurallara aykırılık, idari para cezalarının yanı sıra iş kazası hâlinde işverenin sorumluluğunu ağırlaştıran bir unsur olarak da değerlendirilir. Kısacası, genç ve çocuk işçi istihdamı mümkün olmakla birlikte, dar ve denetimli bir çerçeve içindedir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU