Vergi Borcu Nedeniyle Eve Haciz: Haczedilemeyen Mallar
Vergi dairesinin haciz yetkisi geniştir; ancak sınırsız değildir. Kanun, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını korumak amacıyla bazı malları haciz dışında bırakmıştır. Haczedilemeyecek mallar
6183 sayılı Kanun'un 70. maddesi, haczedilemeyecek malları sayar. Başlıcaları şunlardır:
— Devlet malları ile hususi kanunlarda haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,
— Borçlunun kendisi ve ailesi için gerekli olan giyecek eşyası ile yatak takımları,
— Vazgeçilmesi mümkün olmayan mutfak eşyası ve ev eşyasının bir kısmı,
— Borçlunun mesleği için gerekli olan alet, edevat ve kitapları,
— Çiftçi borçlularda arazi ve işletmenin devamı için gerekli hayvan, alet ve tohumluk,
— Bir aylık yiyecek ve yakacak ihtiyacı,
— Askeri madalyalar, işlemeler ve şeref belgeleri,
— Kanunla haczi yasaklanan diğer mal ve haklar.
Ev haczedilebilir mi?
Bu, en çok merak edilen sorudur. Kamu alacaklarının tahsilinde, borçlunun sahip olduğu taşınmaz kural olarak haczedilebilir ve satılabilir. İcra ve İflas Kanunu'ndaki haline münasip ev kavramına benzer bir korumanın kamu alacakları bakımından nasıl uygulanacağı ise tartışmalıdır ve somut olaya göre değerlendirilir.
Uygulamada taşınmaza önce haciz şerhi konulur; satış aşamasına geçilmesi genellikle daha uzun bir süreçtir. Bu ara dönem, tecil ve taksitlendirme yoluyla çözüm üretmek için değerlendirilmelidir.
Aşırı haciz yasağı
Haciz, borcun tahsiline yetecek miktarla sınırlı olmalıdır. Borç tutarının kat kat üzerinde mal haczedilmesi ölçülülük ilkesine aykırıdır ve dava konusu yapılabilir.
Bu iddianın ileri sürülebilmesi için, haczedilen malların toplam değeri ile borç tutarının karşılaştırılması gerekir. Değer tespiti için ekspertiz raporu veya emsal satış verileri sunulabilir.
Üçüncü kişiye ait mallar
Haciz sırasında evde bulunan eşyanın borçluya değil, aile bireylerinden birine veya üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülebilir. Bu iddianın belgelenmesi gerekir: fatura, garanti belgesi, taksit sözleşmesi, banka ödeme kaydı.
Belge sunulamadığı takdirde, haciz mahallinde bulunan eşyanın borçluya ait olduğu karinesi işler.
Haciz sırasında yapılması gerekenler
— Haciz tutanağının dikkatle okunması ve haczedilen malların doğru şekilde listelendiğinin kontrol edilmesi,
— Haczedilemeyecek nitelikteki malların tutanağa şerh düşülerek belirtilmesi,
— Üçüncü kişiye ait mallar için itirazın tutanağa yazdırılması,
— Tutanağın bir örneğinin alınması,
— Haciz işleminin dayanağı olan ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediğinin sorgulanması.
Sık sorulan sorular
Kirada oturduğum evdeki eşya haczedilir mi?
Evde bulunan eşya borçluya ait kabul edilir; aksi belgelenmelidir.
Eşimin adına kayıtlı ev haczedilir mi?
Borç şahsidir; eşin malvarlığı, kendisi borçlu veya sorumlu olmadıkça haczedilemez.
Haciz için önceden haber verilir mi?
Ödeme emri tebliği ve mal bildirimi süreci, haciz aşamasından önce işler.
Haciz işleminin kapsamı ve ölçülülüğü denetlenebilir. Tutanağı inceleyip itiraz yollarını birlikte belirleyelim.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde Vergi Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU