Sendika Üyeliği Nedeniyle İşten Çıkarma ve Sendikal Tazminat
Sendikaya üye olmak ya da sendikal faaliyette bulunmak anayasal bir haktır ve hukuk, bu hakkı kullanan işçiyi işverenin baskısına karşı özel olarak korur. İşçinin yalnızca sendikal nedenlerle işten çıkarılması, ağır sonuçları olan bir hukuka aykırılıktır.
Konunun dayanağı, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'dur. Bu kanun, işverenin; işçileri sendikaya üye olup olmamaları, üyelikten ayrılmaları ya da sendikal faaliyete katılmaları nedeniyle ayrımcılığa tabi tutmasını yasaklar. İşveren, bir işçiyi sendikaya üye olduğu, sendika yönetiminde görev aldığı ya da sendikal faaliyetlere katıldığı için işten çıkaramaz.
Bu yasağa aykırı davranışın en önemli yaptırımı sendikal tazminattır. Sendikal bir nedenle işten çıkarılan işçi, sendikal tazminat talep edebilir; bu tazminat, işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz. Sendikal tazminatın en dikkat çekici özelliği, iş güvencesi için aranan koşullara bağlı olmamasıdır: işyerindeki işçi sayısına ya da işçinin kıdemine bakılmaksızın bu tazminat gündeme gelebilir. Yani 30'dan az işçi çalışan bir işyerinde dahi, sendikal nedenle çıkarılan işçi bu tazminata hak kazanabilir.
İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, sendikal nedenle çıkarıldığında işe iade davası da açabilir; bu davada sendikal tazminata da hükmedilir. Böylece işçi hem işine dönme hem de sendikal tazminat talebini bir arada ileri sürebilir.
İspat konusunda işçiyi gözeten bir denge vardır. İşçi, feshin sendikal bir nedene dayandığını ortaya koyacak emareler sunduğunda, feshin gerçekte başka geçerli bir nedene dayandığını ispat etme yükü büyük ölçüde işverene geçer. İşveren bunu kanıtlayamazsa, fesih sendikal sayılır. Sonuç olarak sendika üyeliği ve faaliyeti güvence altındadır; bu hakkı kullandığı için işten çıkarılan işçinin, en az bir yıllık ücreti tutarında sendikal tazminat dahil önemli hakları doğar.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya