Ödeme Emrine Karşı Dava Açma Süresi: 15 Günü Kaçırırsanız Ne Olur?
Ödeme emri, kamu alacağının cebren tahsili sürecinin başlangıç işaretidir. Elinize ulaştığı andan itibaren yalnızca on beş gününüz vardır ve bu süre, tarhiyata karşı tanınan otuz günle karıştırıldığında sonuç genellikle hak kaybıdır.
Süre: tebliğden itibaren 15 gün
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesine göre, kendisine ödeme emri tebliğ edilen kişi tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir. Bu süre hak düşürücüdür ve uzatılamaz.
Ödeme emri aynı zamanda mal bildirimi yükümlülüğü doğurur. On beş gün içinde borç ödenmez veya mal bildiriminde bulunulmazsa, hapsen tazyik dahil ağır sonuçlar gündeme gelebilir. Dava açılması mal bildirimi süresini de etkiler; bu nedenle dava dilekçesiyle birlikte mal bildirimi konusunun da yönetilmesi gerekir.
Sadece üç iddia ileri sürülebilir
Kanun, ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddiaları sınırlı olarak saymıştır:
— Böyle bir borcum yok,
— Borcu kısmen veya tamamen ödedim,
— Borç zamanaşımına uğradı.
Bu sınırlama uygulamada çok yanlış anlaşılır. "Vergi haksız tarh edildi, ben o geliri elde etmedim" gibi esasa ilişkin itirazlar bu aşamada dinlenmez; çünkü tarhiyat aşamasında dava açılmamışsa borç kesinleşmiştir.
Buna karşılık Danıştay, "borcum yoktur" iddiasını dar yorumlamamaktadır. Ödeme emrinin dayanağı olan tahakkukun hiç oluşmadığı, ihbarnamenin usulsüz tebliğ edildiği ve bu nedenle borcun kesinleşmediği ya da mükellefiyetin bulunmadığı yönündeki iddialar bu kapsamda değerlendirilebilmektedir. Usulsüz tebligat savunması, kesinleşmiş görünen dosyaları yeniden açan en etkili argümandır.
Haksız çıkma zammı artık yok
Uzun yıllar boyunca ödeme emrine dava açanları caydıran bir hüküm vardı: davada haksız çıkılan tutarın yüzde on zamla tahsil edilmesi. Anayasa Mahkemesi, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinin beşinci fıkrasını 21.04.2022 tarihli kararıyla iptal etmiş, karar 02.08.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Mahkeme, düzenlemenin hak arama özgürlüğüne ve mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale oluşturduğunu belirtmiştir.
Bu iptal, ödeme emrine karşı dava açma kararını çok daha rahat verilebilir hâle getirmiştir.
Süre kaçırıldıysa
On beş günlük süre geçtiyse ödeme emri kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Bu noktada değerlendirilebilecek yollar şunlardır: zamanaşımı savunmasının ayrıca ileri sürülmesi, tahsil zamanaşımının dolduğunun tespiti, borcun tecil ve taksitlendirilmesi için başvuru, haciz işlemine karşı ayrı dava açılması ve varsa vergi hatası bakımından düzeltme-şikâyet yoluna gidilmesi.
Haciz işlemi ayrı bir idari işlem olduğu için, ödeme emrine dava açılmamış olsa dahi haczin kendisi hukuka aykırıysa dava edilebilir.
Sık sorulan sorular
Ödeme emrine dava açtım, haciz durur mu?
Kendiliğinden durmaz. Dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir.
Şirketin borcu için bana ödeme emri geldi, ne yapabilirim?
Kanuni temsilci veya ortak sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde, asıl borçlu şirket nezdinde takibin tüketilip tüketilmediği ve sorumluluk döneminizin doğru belirlenip belirlenmediği ayrıca incelenmelidir.
Ödeme emrinde borcun ne olduğu yazmıyor, geçerli mi?
Ödeme emrinde borcun türü, tutarı, dönemi ve dayanağı gösterilmelidir. Bu unsurların eksikliği iptal sebebi olabilir.
Ödeme emri tebliğ edildiyse geriye sayım başlamıştır. On beş günlük süre içinde dosyanızı değerlendirip dava yolunu birlikte planlayabiliriz.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde Vergi Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU