Kambiyo Senetlerine Mahsus İcra Takibi: Çek ve Senet Borcunda İtiraz Süreleri
Kambiyo Senetlerine Mahsus İcra Takibi Nedir?
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip, alacaklının elindeki çek, bono veya poliçeye dayanarak borçlu hakkında hızlı tahsilat amacıyla başlattığı özel bir ilamsız icra takibidir. Bu takip yolu, genel ilamsız icra takibinden daha hızlı ve daha sıkı süreler içerir.
Türk Ticaret Kanunu'na göre kambiyo senedi vasfı taşıyan belgeler çek, bono ve poliçedir. Bu belgeler dışındaki kıymetli evraka (örneğin tahvil, banka mevduat sertifikası) dayanarak kambiyo takibi başlatılamaz.
Takibin Aşamaları
Alacaklı, elindeki çek, bono veya poliçenin aslı ve borçlu sayısı kadar fotokopisi ile birlikte icra dairesine başvurarak takip talebinde bulunur. İcra müdürü senedin kambiyo senedi vasfı taşıyıp taşımadığını re'sen inceler. Vasıf taşıyorsa örnek No: 10 ödeme emrini düzenler ve borçluya tebliğe çıkarır.
Ödeme emrinde borçluya iki süre verilir: 10 gün içinde borcu ödemek veya 5 gün içinde itiraz/şikâyet yoluna başvurmak. Bu süreler tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Borçlunun İtiraz ve Şikâyet Hakları
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçlunun üç temel savunma yolu vardır: imzaya itiraz, borca itiraz ve şikâyet. Bu yolların tamamı tebligattan itibaren 5 gün içinde, takibin yapıldığı icra müdürlüğünün bağlı bulunduğu icra (hukuk) mahkemesine yazılı dilekçeyle başvurularak kullanılır.
İmzaya itiraz, borçlunun kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesidir. Açıkça ve süresinde yapılmazsa imza borçluya ait sayılır. "Borcum yoktur" veya "senet vermedim" şeklindeki itirazlar imzaya itiraz değil borca itiraz niteliğindedir. İmzaya itiraz halinde icra mahkemesi duruşma yaparak inceleme yapar.
Borca itiraz, borcun ödendiği, ek süre verildiği, alacağın zamanaşımına uğradığı veya yetki yönüyle ilgili itirazları kapsar. Borca itiraz da satıştan başka takip işlemlerini durdurmaz; ancak haciz yapılmışsa satışı engeller.
Şikâyet ise senedin kambiyo senedi vasfı taşımadığı veya başka usulî aykırılıklar bulunduğu iddiasıyla yapılır. Senedin imzaya itiraza ilişkin yapılan inceleme dışında diğer şikâyetler de aynı 5 günlük sürede yapılmalıdır.
Çekler İçin Özel Hususlar
Çekle ilgili icra takiplerinde dikkat edilmesi gereken bazı özel hususlar vardır. Çek vade tarihinden itibaren işleyecek faiz oranı yıllık yüzde 39,75 olarak uygulanan reeskont avans faizidir (2026 yılı itibarıyla). Karşılıksız çıkan çek hakkında hem 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında ceza süreci, hem de İİK kapsamında icra takibi paralel olarak yürütülebilir.
Çekin ciro edilmiş olması halinde, ciranta sorumluluğu için süresinde ödememe protestosu çekilmesi gerekir. Aksi halde keşideci hariç tüm cirantalara karşı müracaat hakkı düşer.
Sonuç
Kambiyo senetlerine mahsus icra takibi, son derece kısa sürelere bağlı olan ve teknik bilgi gerektiren bir takip yoludur. 5 günlük itiraz süresi son derece kısa olup; bir günlük gecikme bile borçlunun tüm savunma haklarını yitirmesine yol açar.
Bu nedenle çek veya senet borcu nedeniyle ödeme emri tebliğ aldıysanız, vakit kaybetmeden bir icra avukatıyla görüşmeniz hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde icra hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya
www.gokluogluhukuk.com