İşveren Maaştan Ceza Kesebilir mi? (Ücret Kesme Cezası)
Bazı işyerlerinde geç kalma, kılık kıyafet kuralına uymama ya da hata yapma gibi durumlarda işçinin maaşından 'ceza' kesildiği görülür. Bu uygulamanın hukuki bir çerçevesi vardır ve çoğu zaman uygulandığı biçimiyle kurallara aykırıdır.
İş Kanunu m.38, ücret kesme cezasını sıkı şartlara bağlar. Birinci şart, cezanın dayanağıdır: işveren, toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde gösterilmiş sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. Yani kesintinin sebebi önceden ve yazılı olarak belirlenmiş olmalıdır; anlık ve keyfî bir uygulama geçerli değildir.
İkinci şart bildirimdir. Ücret kesme cezası uygulanan işçiye, bu durumun sebebiyle birlikte derhal bildirilmesi gerekir. İşçinin, ne için ve neden ceza aldığını bilmeden maaşının eksik yatması kabul edilemez.
Üçüncü ve en önemli şart miktar sınırıdır. İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintiler, bir ayda iki gündelikten (parça başına veya yapılan iş miktarına göre ödenen ücretlerde ise iki günlük kazançtan) fazla olamaz. Bu, işverenin ceza adı altında maaşın önemli bir bölümünü kesmesini engelleyen katı bir üst sınırdır.
Dördüncü şart ise kesilen paranın akıbetidir; bu tutarlar işverenin cebinde kalmaz. Kesilen paralar, işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılmak üzere belirlenen usule göre ayrı bir hesapta toplanır. Uygulamada işverenlerin çoğu bu kuralı bilmez ya da uygulamaz; kesilen tutarı doğrudan gelir gibi işler. Bu şartlardan herhangi birine uyulmadan yapılan ücret kesintileri hukuka aykırıdır ve işçi tarafından ücret alacağı olarak geri istenebilir. Süreklilik gösteren haksız kesintiler ise işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanıyabilir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU