İşten Haksız Yere Çıkarılıyorum: Haklarım Nelerdir?
'İşveren beni haklı bir sebep göstermeden işten çıkardı, ne yapabilirim?' Bu, hukuk bürolarına en sık gelen sorulardan biridir. Türk iş hukuku, işten çıkarılan işçiye tek bir hak değil, birbirinden bağımsız birkaç hak tanır; bunlardan hangilerinden yararlanabileceğiniz çalışma sürenize, işyerindeki işçi sayısına ve feshin biçimine bağlıdır.
İlk akla gelen kıdem tazminatıdır. En az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi işveren tarafından (m.25/II'deki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hali dışında) sona erdirilmiş bir işçi, her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında kıdem tazminatına hak kazanır. İkincisi ihbar tazminatıdır: işveren bildirim sürelerine uymadan, yani 'bugün bırak git' diyerek çıkardıysa, çalışma sürenize göre 2 ila 8 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı talep edebilirsiniz.
Bunların yanında çoğu zaman gözden kaçan ödenmemiş işçilik alacakları vardır: kullandırılmayan yıllık izinlerin ücreti, ödenmemiş fazla mesailer, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, eksik ödenen maaşlar. Bu kalemler tek tek hesaplandığında, çoğu dosyada tazminatlardan daha yüksek bir tutara ulaşabilir.
İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve en az 6 aylık kıdeminiz varsa, ayrıca iş güvencesi hükümlerinden de yararlanırsınız. Bu durumda feshin geçerli bir sebebe dayanması gerekir; geçerli sebep yoksa işe iade davası açarak ya işinize dönmeyi ya da 4 ila 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ile 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini talep edebilirsiniz. Ancak burada süre kritiktir: işe iade için fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
Yapmanız gereken ilk şey, elinizdeki belgeleri (varsa fesih bildirimi, bordrolar, mesai kayıtları, mesajlaşmalar) saklamak ve hiçbir belgeyi okumadan imzalamamaktır.
Özellikle ibraname, istifa dilekçesi veya anlaşma tutanağı başlıklı belgeler sonradan haklarınızı büyük ölçüde sınırlayabilir. Tüm alacakların doğru hesaplanıp doğru hukuki yola başvurulması, hak kaybını önler.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya