İbraname İmzaladım, Yine de İşçilik Alacağı Davası Açabilir miyim?
İşten ayrılırken işçinin önüne sıkça ibraname başlıklı bir belge konur ve 'imzala ki paranı alasın' denir. Birçok işçi de bu belgeyi okumadan imzalar. Peki ibraname imzalamak, dava açma hakkını tümüyle ortadan kaldırır mı? Cevap: hayır. Her ibraname geçerli değildir ve geçerli olmayan ibraname işçiyi bağlamaz.
İbraname, işçinin işverenden olan alacaklarının ödendiğini ve işvereni ibra ettiğini (akladığını) gösteren bir belgedir. Ancak işçi, iş ilişkisinde işverene göre daha zayıf konumda olduğundan, kanun koyucu ibranameyi sıkı şartlara bağlamıştır. Bu şartlar Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinde düzenlenmiştir.
Geçerli bir ibranamenin taşıması gereken şartlar şunlardır: ibranamenin yazılı olması; iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir aylık süre geçtikten sonra düzenlenmiş olması; ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi; ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz olarak yapılmış olması. Bu şartlardan herhangi biri eksikse, ibraname kesin olarak hükümsüzdür.
Bu noktada uygulamada çok karşılaşılan bir durum vardır: işçiye, henüz işten ayrıldığı gün ya da birkaç gün içinde ibraname imzalatılır. Oysa bir aylık süre dolmadan düzenlenen ibraname geçersizdir; işçi yine de dava açabilir. Aynı şekilde, 'tüm haklarımı aldım, hiçbir alacağım kalmamıştır' gibi miktar içermeyen, soyut ifadeli ibranameler de Yargıtay tarafından makbuz hükmünde sayılır; yani sadece gerçekten ödenen miktar kadar işvereni borçtan kurtarır, bunun ötesindeki alacaklar için işçi yine talepte bulunabilir.
Önemli bir başka nokta da şudur: ibranamede yazan tutar banka kayıtlarıyla örtüşmüyorsa ya da işçi parayı elden veya eksik almışsa, ibraname geçerli sayılmaz. Çünkü kanun, ödemenin banka kanalıyla ve tam olarak yapılmış olmasını arar.
Sonuç olarak, bir ibraname imzalamış olmanız tek başına davanızın kaybedileceği anlamına gelmez. Belgenin yukarıdaki geçerlilik şartlarını taşıyıp taşımadığı incelenmeli, taşımıyorsa alacaklarınız için dava yolu hâlâ açıktır. Bu yüzden, işten ayrılırken imzaladığınız belgelerin bir örneğini mutlaka saklamanız ve hak kaybına uğradığınızı düşünüyorsanız ibranameyi bir avukata incelettirmeniz yerinde olur.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya