Haftalık 45 Saati Aşan Çalışma Fazla Mesai Sayılır mı?
Fazla mesainin ne zaman başladığını anlamak için önce yasal çalışma süresini bilmek gerekir. İş Kanunu m.41'e göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Kural olarak, haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve aşan her saat için işçiye normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödeme yapılması gerekir.
Ancak burada çoğu kişinin bilmediği bir ayrım vardır: fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma birbirinden farklıdır. Eğer iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) kararlaştırılmışsa, 40 ile 45 saat arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışma sayılır ve yüzde 25 zamlı ödenir; yalnızca 45 saati aşan kısım fazla çalışma olarak yüzde 50 zamlı ödenir. Yani sözleşmedeki haftalık süre, hangi zammın uygulanacağını doğrudan etkiler.
Fazla çalışmanın günlük ve yıllık sınırları da vardır. Günlük çalışma süresi, denkleştirme uygulansa bile 11 saati aşamaz; gece döneminde işçiler kural olarak 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz. Ayrıca bir işçiye bir yılda yaptırılabilecek fazla çalışma süresi 270 saatle sınırlıdır. Bu sınırların aşılması, işverenin idari sorumluluğunu doğurabilir; ancak sınır aşılmış olsa dahi işçinin yaptığı fazla çalışmanın ücreti yine ödenmek zorundadır.
Haftalık 45 saatin hesabında dikkat edilmesi gereken bir nokta da şudur: hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile yıllık izin günleri, çalışılmış gibi kabul edilir. Yani bu günlere denk gelen süreler, 45 saatin dolup dolmadığının hesabında çalışılmış sayılır.
Özetle, haftalık 45 saati aşan çalışma kural olarak fazla mesaidir; ancak sözleşmedeki haftalık süre 45'in altındaysa, aradaki dilim daha düşük bir zamla ayrıca ödenmesi gereken fazla sürelerle çalışmadır. Bu ayrımın doğru yapılması, hak edilen ücretin eksiksiz hesaplanması için önemlidir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya