Geçici Mühlet Kararının Sonuçları ve İlanı
Konkordato sürecinde borçlu için gerçek koruma, geçici mühlet kararıyla başlar. Alacaklı için ise itiraz penceresi bu kararın ilanıyla açılır — ve çok kısadır.
Karar ne zaman verilir?
Mahkeme, İİK m. 286’daki belgeleri şeklen tam bulursa derhal geçici mühlet kararı verir. Ayrıca konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla geçici konkordato komiseri görevlendirir.
“Derhal” ifadesi önemlidir: Mahkeme bu aşamada işin esasına girmez, belgelerin tamlığına bakar. Bu nedenle başvuru dosyasının eksiksizliği, korumanın ne zaman başlayacağını doğrudan belirler.
Süre: 3 ay + 2 ay
Geçici mühlet kural olarak üç aydır. Bu süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin talebiyle iki ay uzatılabilir. Yani azami süre beş aydır.
Doğurduğu sonuçlar: kesin mühletin tüm sonuçları
Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Pratik anlamı:
1. Takip yasağı Borçluya karşı yeni icra takibi başlatılamaz, başlamış takipler durur. İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir uygulanamaz. Takip yapılmış olsa dahi haciz, muhafaza ve satış işlemleri yapılamaz.
2. Kamu alacakları da kapsam içinde 6183 sayılı Kanun’a tabi vergi ve SGK alacakları dahil olmak üzere kamu alacakları için de takip yapılamaz.
3. Faizin durması Adi (teminatsız) alacaklara mühlet süresince kural olarak faiz işlemez. Rehinle teminatlı alacaklarda durum farklıdır.
4. Rehinli alacaklarda kısmi istisna Rehinli alacaklı, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir veya devam ettirebilir; ancak mühlet süresince rehinli mal üzerinde muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz.
5. Tasarruf yetkisinin sınırlanması Borçlu, komiser nezaretinde işlerine devam eder; ancak bazı işlemler mahkeme veya komiser iznine tabidir.
İlan ve bildirim
Geçici mühlet kararı ilan edilir. İlan; Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın-İlan Kurumu’nun resmî ilan portalı (ilan.gov.tr) üzerinden yapılır.
Ayrıca karar, ilgili kurumlara bildirilir: - Tapu müdürlüğü - Ticaret sicil müdürlüğü - Vergi dairesi - Gümrük ve posta idareleri - Türkiye Bankalar Birliği - Türkiye Katılım Bankaları Birliği - Mahalli ticaret odaları, sanayi odaları, taşınır kıymet borsaları - Sermaye Piyasası Kurulu - Diğer lazım gelen yerler
Bu bildirimler, korumanın fiilen işlemesini sağlar: Tapuya bildirim taşınmaz işlemlerini, bankalara bildirim hesap hareketlerini etkiler.
Alacaklının 7 günlük itiraz hakkı
Bu, alacaklılar açısından kritik ve çoğunlukla kaçırılan bir haktır.
İİK m. 288 uyarınca alacaklılar, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilir ve mahkemeden talebin reddini isteyebilir.
Ne zaman itiraz edilmeli?
İtiraz, her dosyada anlamlı değildir. Değerlendirilmesi gereken tablolar:
İtirazın anlamlı olduğu hâller: - Borçlunun ödeme güçlüğü içinde olmadığı, konkordatoyu tahsilattan kaçmak için kullandığı düşünülüyorsa - Başvuru öncesi dönemde malvarlığı kaçırma işlemleri tespit edilmişse - Mali tabloların gerçeği yansıtmadığına dair somut veriler varsa - Borçlunun kötüniyetli olduğuna ilişkin deliller mevcutsa - Aynı grup içinde art arda konkordato başvuruları yapılıyorsa
İtirazın anlamlı olmadığı hâller: - Borçlu gerçekten ödeme güçlüğünde ve toparlanma potansiyeli var - İflas senaryosunda alacağınız çok düşük - Ticari ilişkiyi sürdürmek istiyorsunuz
İkinci grupta itiraz etmek, kendi aleyhinize sonuç doğurabilir: Konkordato reddedilirse iflas gündeme gelir ve iflasta payınız daha az olur.
İtiraz dilekçesinde ne olmalı?
- Alacağınızın varlığı ve tutarı
- Mühlet verilmesini gerektiren hâl bulunmadığı iddiası
- Delilleriniz — Soyut iddia yeterli değildir:
- Borçlunun ödeme kapasitesini gösteren veriler
- Malvarlığı kaçırma işlemlerine ilişkin tapu/ticaret sicil kayıtları
- Mali tablolardaki tutarsızlıklara ilişkin belgeler
- Borçlunun aynı dönemde yaptığı diğer ödemeler
- Talebin reddi istemi
Yedi gün kesin süredir; kaçırıldığında bu yolla itiraz imkânı sona erer.
Borçlu açısından ilan sonrası
İlan, ticari hayatta anında etki doğurur: - Tedarikçiler peşin çalışmaya geçer - Bankalar limit daraltır - Müşteriler alternatif arar
Bu nedenle ilan öncesinde bir iletişim planı hazırlanması önerilir: Kritik tedarikçilere, müşterilere ve bankalara durumu doğrudan ve doğru biçimde anlatmak, dedikodudan öğrenmelerine göre çok daha az zarar verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici mühlet ilanını nereden takip edebilirim? ilan.gov.tr üzerinden “konkordato” araması yapılabilir; Ticaret Sicili Gazetesi de takip edilmelidir.
Yedi günlük itiraz süresini kaçırdım, başka yolum var mı? Bu özel itiraz yolu kapanır. Ancak kesin mühlet aşamasında görüş bildirme, alacak bildirimi, oylamada ret oyu ve tasdike itiraz yolları devam eder.
Geçici mühlet verilmezse ne olur? Başvuru reddedilir; borçlu iflasa tabiyse ve şartları varsa iflasa hükmedilebilir. Ret kararına karşı 10 gün içinde istinaf yolu açıktır.