Fazla Mesaide Yüzde 50 Zamlı Ücret Nasıl Uygulanır?
Fazla çalışmanın karşılığı, normal çalışmadan daha yüksektir; çünkü kanun, işçinin olağan mesaisinin üzerine eklenen emeği zamlı ücretle korur. Uygulanacak zam oranı, çalışmanın türüne göre değişir.
Haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarda, her bir fazla saat için işçinin normal saat ücretinin yüzde 50 fazlası ödenir. Yani işçinin saat ücreti zaten 1 birim ise, fazla çalışma saati 1,5 birim olarak hesaplanır. Buna karşılık, haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, 45 saate kadar olan fazla sürelerle çalışmalarda zam oranı yüzde 25'tir; bu durumda saat ücreti 1,25 birim olarak ödenir.
Saat ücretinin nasıl bulunduğu da hesabın temelidir. Aylık ücretle çalışan bir işçinin saat ücreti, genellikle aylık brüt ücretin 225 normal çalışma saatine bölünmesiyle bulunur. Örneğin aylık brüt ücreti 33.750 TL olan bir işçinin saat ücreti yaklaşık 150 TL'dir; bu işçinin bir saatlik fazla çalışmasının karşılığı 150 x 1,5 = 225 TL olur. Ayda 20 saat fazla çalışan bir işçinin yalnızca o ayki fazla mesai alacağı bu hesapla 4.500 TL'ye ulaşır.
Kanun, işçiye zamlı ücret yerine serbest zaman (izin) seçeneği de tanır. İşçi isterse, her bir saat fazla çalışması karşılığında 1,5 saat, her bir saat fazla sürelerle çalışması karşılığında 1,25 saat serbest zaman kullanabilir. Bu serbest zaman, işçiye altı ay içinde ve iş günleri içinde kesintisiz olarak kullandırılmalıdır.
Pratikte sık görülen hata, fazla çalışmanın zamsız, yani normal saat ücretiyle ödenmesidir. Bu eksik bir uygulamadır; aradaki yüzde 50 (ya da yüzde 25) zam farkı, işçinin talep edebileceği bir alacaktır.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya