Deneme Süresinde İşten Çıkarma ve İşçinin Hakları
Yeni bir işe başlarken sözleşmeye konulan deneme süresi, hem işçi hem işveren için tarafların birbirini tanımasına imkân tanır. Ancak bu sürenin işten çıkarma açısından farklı kuralları olduğu için, sıkça yanlış anlaşılır.
Deneme süresi, kanunen en çok iki ay olarak belirlenebilir; toplu iş sözleşmesiyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir. Sözleşmede bu süreden daha uzun bir deneme süresi öngörülmesi, aşan kısım bakımından geçerli olmaz.
Deneme süresinin temel özelliği, fesih kolaylığıdır. Bu süre içinde taraflardan her biri, iş sözleşmesini bildirim süresine uymaksızın ve tazminat ödemeksizin feshedebilir. Yani işveren, deneme süresi içinde işçiyi ihbar tazminatı ödemeden çıkarabilir; aynı şekilde işçi de tazminat ödemeden ayrılabilir. Bu nedenle deneme süresinde işten çıkarma, normal fesihten daha esnektir.
Ancak bu esneklik, işçinin çalıştığı sürenin karşılıksız kalacağı anlamına gelmez. İşçinin deneme süresi içinde fiilen çalıştığı günlerin ücreti tam olarak ödenmek zorundadır. Bu döneme ait fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri gibi alacaklar da doğmuşsa talep edilebilir. Deneme süresinde çalışmak, ücret ve diğer hakları ortadan kaldırmaz.
İki noktayı daha hatırlatmak gerekir. Birincisi, deneme süresi işçinin kıdemine dahildir; ileride kıdem hesaplanırken bu süre de sayılır. İkincisi, deneme süresi içindeki fesihte işe iade hükümleri uygulanmaz; çünkü bu dönemde fesih zaten serbesttir. Sonuç olarak deneme süresinde çıkarılan bir işçi tazminat alamasa da, çalıştığı günlerin ücretini ve doğmuş diğer alacaklarını talep etme hakkını korur.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya