Asıl İşveren-Alt İşveren (Taşeron) İlişkisinde İşçi Hakları
Birçok işyerinde temizlik, güvenlik, yemek gibi işler taşeron (alt işveren) firmalar aracılığıyla yürütülür. Bu işçiler çoğu zaman 'taşeronda çalıştığım için haklarım zayıf' diye düşünür. Oysa iş hukuku, alt işveren işçisini özel olarak korur ve asıl işvereni de sorumlu tutar.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, İş Kanunu m.2'de düzenlenir. Bir işverenin (asıl işveren), işyerindeki bir işi başka bir işverene (alt işveren) verdiği ve onun işçilerinin bu işyerinde çalıştığı durumlarda bu ilişki kurulur. Kanunun getirdiği en önemli koruma, asıl işverenin sorumluluğudur: asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı, o işçilerin doğmuş işçilik alacaklarından (ücret, kıdem, ihbar gibi) alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.
Bunun pratik sonucu büyüktür: taşeron firma işçinin alacaklarını ödemediğinde ya da ortadan kaybolduğunda, işçi alacaklarını asıl işverenden de talep edebilir. Yani işçi, yalnızca kendisini işe alan taşerona değil, işin yapıldığı asıl işverene de başvurabilir. Bu, taşeron işçisinin alacaklarını tahsil etme şansını önemli ölçüde artırır.
Bir başka önemli konu muvazaadır. Eğer asıl işveren-alt işveren ilişkisi gerçek bir iş bölümüne değil, yalnızca işçi haklarından kaçınmak amacıyla göstermelik (muvazaalı) biçimde kurulmuşsa, işçi baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Bu durumda işçinin tüm hakları, doğrudan asıl işverene karşı ve kesintisiz kıdem üzerinden değerlendirilir.
Kıdem hesabında da işçi korunur. Taşeron firma değişse bile, işçi aynı işyerinde aynı işi yapmaya devam ediyorsa, kıdemi sıfırlanmaz; tüm çalışma süresi birleştirilerek hesaplanır. Sonuç olarak, taşeron işçisi olmak hak kaybı anlamına gelmez; aksine, hem alt işveren hem asıl işverenin sorumluluğu sayesinde işçi daha geniş bir güvenceye sahiptir.
📞 Adapazarı, Sakarya ve çevre illerde İş Hukuku konusunda profesyonel destek almak için Göklüoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçin: www.gokluogluhukuk.com
Av. Tarık GÖKLÜÖĞLU
Göklüoğlu Hukuk Bürosu | Sakarya